Poreuze baksteen

Betekenis

Een poreuze baksteen is een baksteen met relatief grote poriën die de volumieke massa verlaagt en de warmteweerstand verhoogt. De poriën ontstaan ofwel uit de natuurlijke samenstelling van de klei (kiezelgoer) of door het tijdens het bakken verbranden van in de klei opgenomen brandbare toeslagstoffen.

Toepassing

Poreuze bakstenen worden toegepast waar een lagere massa en betere thermische isolatie gewenst zijn.

• Gebruikt als binnenspouwblad en in binnenmuren.
• Toepassing in niet-dragende scheidingswanden (bijvoorbeeld molersteen).
• Gebruikt in snelbouwformaten voor arbeidsbesparend metselwerk.
• Toepassing in zeer goed geïsoleerde muren wanneer perforaties gevuld zijn met isolatiemateriaal (voorbeeld: Poroton met isolatie).

Aandachtspunten

• Controleren of een specifieke soort geschikt is voor dragende toepassingen; dit is afhankelijk van het type steen.
• Buitenmuur of monolithische muur is vaak niet toegestaan, afhankelijk van de soort en afwerking.
• Veel poreuze stenen zijn niet vorst-/dooibestand; vaak aangeduid met F0 (niet bestand tegen vorst/dooi).
• Raapwerk kan rip-off veroorzaken (loslaten van de raaplaag); afhankelijk van steen en aangebrachte ribben.
• Geluidsisolatie is bij gelijke wanddikte vaak slechter dan bij massieve baksteen; grotere wanddikte of spouw met isolatie verbetert dit.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Natuurlijke methode: klei met kiezelgoer (voorbeeld: Deense molersteen met microscopische schelpjes van diatomeeën).
• Toevoeging en verbranden: aan de klei worden brandbare stoffen toegevoegd zoals kolengruis, kolenslib, vliegas, polystyreenkorrels, kurk, zaagsel, papierstof of steenwol; tijdens het bakproces verbranden deze en ontstaan poriën.
• Productvarianten en voorbeelden: porisosteen, poroton, Porotherm, molersteen, nievelsteen, fimonsteen.
• Productieproces: sommige typen (bijv. Poroton) worden uitsluitend met een strengpers vervaardigd; kenmerkend zijn zeer grote formaten.

Voordelen

• Lager gewicht in vergelijking met normale baksteen (voorbeeldwaarden: circa 1.300 kg/m³ versus circa 1.800 kg/m³; Poroton circa 600–800 kg/m³).
• Lagere warmtegeleiding (lager λ), waardoor de steen thermisch isolerend is.
• Verkrijgbaar in arbeidsbesparende, grote formaten (snelbouw).
• Zaagbaar en spijkerbaar.
• Metselmortels hechten goed aan poreuze baksteenblokken.

Nadelen

• Niet alle types zijn geschikt als dragende of als buitenmuur; toepasbaarheid is soortgebonden.
• Vaak niet vorstbestendig (veel typen aangeduid met F0).
• Isolatiewaarde is voor hedendaagse eisen soms onvoldoende zonder extra maatregelen (dikkere muur of spouw met isolatie).
• Berapingswerk kan problemen geven zoals rip-off, afhankelijk van steen en afwerking.

Afmetingen en isolatiekenmerken

• Enkele formaten en voorbeelden uit productievoorbeelden: porisosteen 210×140×100 mm; porotherm pls newton 25n 500×138×249 mm.
• Voorbeeld isolatieprestatie: Poroton met isolatiemateriaal in de perforaties kan bij voldoende dikte een zeer hoge Rc-waarde bereiken (Rc = 7,7 m²K/W).

Terminologie

• Het adjectief "poreus" verwijst naar het bezit van poriën; het woord is ontleend aan Oudfrans poreux, afgeleid van pore (porie, opening).