Pseudo-basiliek

Een pseudo-basiliek is een meerschepige kerk met een hoger en breder middenschip maar zonder vensters in de bovenzone.

Betekenis

Een pseudo-basiliek is een basiliekvormige kerk waarin het middenschip (de middenbeuk) duidelijk breder en hoger is dan de zijschepen, maar in de bovenzone geen vensters heeft. Daardoor ontbreekt de lichtbeuk die bij een klassieke basiliek de middenbeuk van bovenlicht voorziet.

Toepassing

De term beschrijft een bouwtypologie in kerken:

  • Bij meerschepige kerken met een dominant middenschip zonder clerestoryvensters.
  • In situaties waar het hoogteverschil tussen midden- en zijbeuken aanwezig is, maar geen ruimte is voor bovenlicht.
  • In bepaalde romaanse voorbeelden, onder meer als constructieve of ruimtelijke oplossing.

Aandachtspunten

  • Geen lichtbeuk: het middenschip heeft geen vensters in de bovenzone, er is dus geen clerestory.
  • Ruimtegebrek voor vensters: vaak veroorzaakt door het hoger doortrekken van de daken van de zijbeuken.
  • Alternatieve benaming: komt ook voor als "gereduceerde basiliek".
  • Voorbeeld: pseudo-basiliek st. Nicolaaskerk te Muiden wordt als voorbeeld genoemd.

Verschil met basiliek

  • Basiliek: middenschip hoger en breder dan zijschepen en voorzien van vensters in de bovenzone (lichtbeuk).
  • Pseudo-basiliek: middenschip hoger en breder, maar zonder vensters in de bovenzone; er is dus geen lichtbeuk.

(Engels: pseudo basilica)

Ook interessant

Wimberg Een wimberg is een steil, driehoekig gevelelement boven vensters en portalen in de gotische bouwstijl. Zaalkerk Een zaalkerk is een éénbeukige kerk met een rechthoekige, langwerpige plattegrond. Zuil Een zuil is een ronde dragende kolom met massieve schacht, voetstuk en kapiteel, die krachten van bogen of lateien opvangt. Abacus Abacus is een term met twee betekenissen: een dekplaat op het kapiteel van een zuil en een telraam.