Pyloon
Een pyloon is ofwel een monumentale Egyptische tempelpoort of een taps toelopende mast die kabels draagt.
Betekenis
Een pyloon heeft twee hoofdbetekenissen: enerzijds een monumentale ingangspartij van een Egyptische tempel, anderzijds een taps toelopende hoge constructie die dient als drager van kabels. De tempelpyloon bestaat uit een poort tussen twee massieve, naar boven toe smaller wordende metselwerktorens; de moderne pyloon is bijvoorbeeld een bruggenmast of hoogspanningsmast.
Toepassing
De term komt in twee contexten voor:
- Monumentale architectuur: als poortgebouw bij Egyptische tempels, zichtbaar vanaf buiten- en binnenzijde en opgenomen in de plattegrond van de tempel.
- Technische constructies: als drager van kabels bij hoogspanningslijnen en bruggen (tuibruggen), of als verkeersgeleider langs wegen.
Aandachtspunten
- Meervoud: pylonen.
- De moderne betekenis als taps toelopende mast ontstond pas na 1950.
- Verkeerspylonen (verkeersgeleiders) zijn meestal oranje; in het enkelvoud worden ze vaak pylon genoemd.
- Engelse benamingen: pylon (voor hoogspanningsmast), mast of tower (voor bruggenmast).
- Niet verwarren met "piron".
Typen / uitvoeringen
- Tempelpyloon: poort tussen twee massieve torens van metselwerk, naar boven toe smaller, functionerend als monumentale ingang.
- Constructiepyloon: taps toelopende hoge mast, toegepast als hoogspanningsmast of als bruggenmast (bijvoorbeeld als onderdeel van tuibruggen).
Historiek / etymologie
Het woord is afgeleid van het Oudgriekse pulon (poortgebouw) en pulè (poortdeur, ingang). De uitbreiding van de betekenis naar moderne mastconstructies dateert uit de periode na 1950.