Rollaag

Betekenis

Een rollaag is een metsellaag waarbij de bakstenen verticaal zijn geplaatst, dus op hun zijkant (op de kop of op de strek) en niet op het platte vlak van de steen. Daardoor ontstaat een steviger en visueel afgebakend geveldeel dan bij een laag met platgelegde stenen.

Toepassing

De rollaag wordt toegepast als zowel constructief als decoratief element.

• Creëren van een architectonisch accent, bijvoorbeeld grote delen van een gevel in verticale rollagen (vaak in verticaal halfsteensverband).
• Doorbreken van een saaie gevel als namaak-dichtgemetseld venster, band of fries.
• Versterken van korte muurvlakken om scheurvorming te beperken, bijvoorbeeld boven grote, hoge raampartijen van een aanbouw.
• Fungeren als latei boven een venster of deur (vooral historisch gebruik).
• Afboording van bestrating of randen met straatstenen.

Aandachtspunten

• Plaatsing: bakstenen liggen op hun zijkant, op kop of op strek; ze liggen niet op het platte deel van de steen.
• Sterkte: een rollaag is steviger dan een laag met platgelegde stenen en geeft een meer monoliet karakter aan het geveldeel.
• Vormvariatie: rollagen kunnen in verschillende vormen voorkomen (bijv. hanenkam) en in meerlagige uitvoeringen zoals een 3-steens rollaag.
• Functioneel gebruik: bovenbrede of -hoge geveldelen profiteren van de stabiliserende werking van een rollaag om scheurvorming te verminderen.
• Afwerking: rollagen worden zowel zichtbaar ingezet als gevelbekleding of onzichtbaar voor structurele redenen (bijvoorbeeld als latei).

Materialen en uitvoeringsvormen

• Oriëntatie: stenen kunnen op kop of op strek worden geplaatst; beide vallen onder de definitie van rollaag.
• Hellende uitvoering: een rollaag met hellende stenen wordt stroomlaag genoemd.

Terminologie

• Engelse aanduidingen die voor rollaag gebruikt worden: brick-on-edge course, rowlock course, rollock course; voor steenrollaag ook soldier course.