RVS

Betekenis

RVS (roestvast staal) is een familie van ijzerlegeringen met minstens circa 12% chroom die aan het oppervlak een beschermende chroomoxidehuid vormen. Die passieve laag vermindert oxidatie en maakt het materiaal relatief bestand tegen corrosie, al blijft het in sommige omstandigheden (kust, zure of chloridehoudende omgevingen) gevoelig voor aantasting.

Toepassing

RVS wordt ingezet waar verhoogde corrosiebestendigheid gewenst is.

• Voor bestek en keukengerei.
• Als gevelbekleding en andere bouwkundige bekledingen.
• Voor algemene doeleinden en bouwonderdelen (bijv. RVS 304).
• In omgevingen waar weerstand tegen rookgassen en chemische invloeden belangrijk is.

Aandachtspunten

• RVS kan toch corroderen bij blootstelling aan zout lucht (kust) of agressieve atmosferen; lokaal corrosieverschijnsel komt voor bij chloriden en zuren.
• Kies het type RVS passend bij de toepassing: sommige legeringen (bijv. RVS 316) zijn beter bestand tegen putcorrosie door chloriden.
• Chemische samenstellingen en percentages in aanduidingen zijn gemiddelden; kleine fracties worden soms weggelaten.
• Magnetisme hangt af van toestand: austenitisch RVS is in zachtgegloeide toestand niet-magnetisch, maar kan bij koudvervorming zwak magnetisch worden.
• Beschadigde of aangetaste oppervlakken kunnen mechanisch worden gereinigd; soms wordt daarna een beschermende behandeling aangebracht.

Typen / uitvoeringen

• Austenitisch RVS: bevat doorgaans 16–26% chroom en 4–22% nikkel; deze groep verzekert een volledig austenitische structuur. Veelgebruikte types:
  • RVS 304 (X5CrNi18-10: materiaalnummer 1.4301): ca. 18% chroom en 8–10% nikkel; veel toegepast voor bestek en algemene doeleinden; gevoelig voor chloriden en zuren.
  • RVS 316 (X5CrNiMo17-12-2: materiaalnummer 1.4401): ca. 17% chroom, 12% nikkel en 2% molybdeen; grotere corrosieweerstand dan 304.
  • RVS 316L (X2CrNiMo17-12-2): bevat ca. 0,02% koolstof in plaats van 0,05% bij 316; kan kleine variaties in nikkelgehalte hebben.
  • RVS 316LN (X2CrNiMoN17-13-3): bevat iets meer molybdeen en stikstof dan 316/316L.
• Ferritisch RVS ("chroomstalen"): bevatten chroom als enig legeringselement in sommige samenstellingen.
  • RVS 444 (X2CrMoTi18-2: materiaalnummer 1.4521): bevat ca. 0,02% koolstof, 18% chroom en 2% molybdeen; is gestabiliseerd met titaan en niobium.

Aanduidingen en betekenis

• Europese en Amerikaanse aanduidingen worden veel gehanteerd (bijv. EN 10088-notatie X5CrNiMo17-12-2 en AISI-notatie zoals RVS 316).
• In de EN-notatie:
  • X geeft een gelegeerd staal aan.
  • Het cijfer na X kan de maximale koolstoffractie aanduiden (bijv. 5 → 0,05% C).
  • Elementsymbolen volgen (Cr, Ni, Mo) en de achtervoegsels geven richtwaarden van de procentuele samenstelling (bijv. 17-12-2).

Verschil met "roestvrij"

• De term "roestvast" benadrukt de corrosiebestendigheid door chroompassiviteit; "roestvrij" wordt soms gebruikt maar kan de indruk wekken dat materiaal nooit zal roesten. In de praktijk kan RVS onder agressieve omstandigheden toch corroderen.