Schip

Betekenis

Het schip is de hoofdruimte van een kerk en omvat doorgaans de middenbeuk met de aangrenzende zijbeuken tot aan het transept of, als er geen transept is, tot aan het koor. In sommige omschrijvingen wordt alleen de middenbeuk als schip aangeduid, waardoor de exacte locatie variabel kan zijn. De term wordt gebruikt in samenhang met begrippen als middenschip, zijschip (zijschepen) en dwarsschip.

Toepassing

Het begrip schip wordt toegepast bij de beschrijving en indeling van kerkgebouwen.

• Aanduiden van de centrale en zij-assen in kerkplattegronden.
• Benaming van middenschip, zijschip(en) en dwarsschip in bouwkundige beschrijvingen.
• Verschaffen van ruimtelijke oriëntatie binnen kerkinterieurs.

Aandachtspunten

• Onduidelijkheid: soms verwijst "schip" uitsluitend naar de middenbeuk; controleer de gebruikte definitie in de context.
• Terminologie: onderscheid tussen schip en beuk is belangrijk omdat "beuk" altijd een specifieke as aanduidt (middenbeuk, zijbeuk of dwarsbeuk).
• Synoniemen en zeldzame termen zoals koorbeuk of kruisbeuk komen voor maar worden minder vaak gebruikt.

Naam en oorsprong

De term schip is afgeleid van het Protogermaanse skipa, verwant aan het woord voor uitgeholde boomstam en oud vaartuig. De betekenis "schip van een kerk" is een overdracht uit het Latijnse navis, mogelijk ingegeven door de gelijkenis van een omgekeerde scheepskiel met het kerkdak of door een taalkundige koppeling tussen het Griekse naos (tempel) en het Latijnse naus (schip).

Verschil met beuk

• Beuk verwijst specifiek naar een as van de kerk en is altijd óf middenbeuk, óf zijbeuk, óf dwarsbeuk; de termen koorbeuk of kruisbeuk worden zelden gebruikt.
• Schip kan breder worden gehanteerd en soms alleen op de middenbeuk slaan; controleer daarom bij beschrijvingen of "schip" synoniem wordt gebruikt met "middenbeuk" of als verzamelnaam voor midden- en zijbeuken.