In situ

Betekenis

In situ is Latijns voor "op de plaats" en betekent dat iets ter plekke aanwezig, gevonden of uitgevoerd wordt. In de bouw verwijst in situ beton naar beton dat op de bouwplaats wordt gestort en meestal in een bekisting wordt gevormd.

Toepassing

Het begrip wordt gebruikt in zowel bouwtechnische als wetenschappelijke en erfgoedcontexten.

• Toepassen bij betonconstructies die in het werk worden gestort (funderingen, balken, wanden, kern van hoogbouw).
• Combineren met prefab-elementen, bijvoorbeeld in situ voor funderingsbalken en wanden en prefab voor vloeren.
• In specialistische uitvoeringen zoals klimbekisting en in situ betonstort met verdichting (trilnaald).
• Gebruiken in archeologie en erfgoed om aan te geven dat een object in de oorspronkelijke positie is aangetroffen.

Aandachtspunten

• Laat de constructeur bepalen of in situ of prefab het meest geschikt is voor het ontwerp.
• Overweeg de impact op snelheid van werken: prefab is doorgaans sneller, maar in situ kan door tunneling, verwarming of snelhardend beton ook dagproductie mogelijk maken.
• Houd rekening met betonkwaliteit: prefab biedt een meer constante kwaliteit, al is de kwaliteit van just-in-time geleverde betonmortel uit de betoncentrale aanzienlijk verbeterd.
• Gebruik geschikte verdichtingstechnieken (bijv. trilnaald) om holtes te vermijden bij in situ stort.
• Overweeg het eindbeeld: voor zichtbeton kan prefab aantrekkelijker zijn wegens meer geconditioneerde stortomstandigheden; in situ levert een meer monoliet geheel.

Afwegingen ten opzichte van prefab

• Snelheid van werken: prefab-elementen versnellen de uitvoering; in situ kan met speciale maatregelen eveneens snelle opvolging toelaten.
• Betonkwaliteit: prefab waarborgt constante kwaliteit, maar beton uit de betoncentrale is sterk verbeterd ten opzichte van vroeger.
• Overspanningen: prefab en voorgespannen elementen maken grotere overspanningen mogelijk.
• Zichtbeton: prefab biedt meer gecontroleerde omstandigheden voor hoogwaardige afwerkingen.
• Monoliteit: in situ beton levert doorgaans een meer monoliet en structureel homogeen resultaat.
• Hoogbouw: bij zeer hoge gebouwen wordt vaak een in het werk gestorte kern gecombineerd met prefab vloeren en gevelelementen.

Andere betekenis en terminologie

• In situ staat ook algemeen voor het feit dat iets op de oorspronkelijke plaats ligt, gevonden of gemeten wordt (synoniem: ter plekke, op de plaats zelf).
• Ex-situ geeft aan dat een object niet (meer) op de oorspronkelijke locatie aanwezig is.