Slaper

Betekenis

Een slaper is een bouwkundig element waarvan de betekenis afhangt van de context; het begrip duidt zowel op houten of stalen constructiebalken als op andere, contextgebonden onderdelen. In de kapconstructie is het doorgaans een steunende, meestal horizontale balk die bijvoorbeeld gordingen opvangt; andere betekenissen omvatten een trapboom onder treden, een klauw- of vleugelstuk bij een halsgevel en een oude secundaire zeedijk.

Toepassing

De term slaper komt voor in verschillende bouwkundige en waterbouwkundige toepassingen.

• Ondersteunen van gordingen in een kapconstructie, bijvoorbeeld bij een dakkapel.
• Lopen onder de treden als hulpboom of trapboom (keepboom).
• Vormgeven van een klauwstuk of vleugelstuk bij een halsgevel.
• Fungeren als slaperdijk: een vervallen, maar gehandhaafde oude zeedijk als secundaire waterkering.

Aandachtspunten

• Opvangen van gordingen: een slaper in de kapconstructie neemt doorgaans gordingen over die doorgezaagd zijn.
• Contextafhankelijkheid: de term heeft meerdere bouwkundige en waterbouwkundige betekenissen; de functie moet uit de context duidelijk blijken.
• Terminologie trap: als slaper als hulpboom onder treden voorkomt, wordt die ook aangeduid als keepboom.
• Slaperdijkpositie: een slaperdijk is een oudere zeedijk die achter een waker of zeewerende dijk ligt en als secundaire waterkering gehandhaafd blijft.

Typen / betekenissen

• Draagbalk in de kap: een steunende, meestal horizontale ligger (Eng.: sleeper) die in situaties zoals dakkapellen gordingen opvangt; kan dubbel uitgevoerd zijn.
• Trapondersteuning: een slaper of hulpboom is een trapboom die onder de treden loopt; synoniem met keepboom volgens bouwkundige terminologie.
• Gevelonderdeel: een slaper kan een klauwstuk of vleugelstuk aan een halsgevel aanduiden.
• Waterbouwkundige slaperdijk: een oude zeedijk die vervallen is doordat een nieuwe dijk voor is gebouwd, maar toch als secundaire waterkering wordt gehandhaafd; ligt achter een waker of zeewerende dijk.