Spekband

Betekenis

Een spekband of speklaag is een gevelband, oorspronkelijk vaak in natuursteen, die als afwisseling in baksteenmetselwerk wordt toegepast en visueel contrasteert met de rest van de gevel. De band heeft doorgaans een andere kleur of textuur dan het omliggende metselwerk en kan zowel esthetische als functionele rollen vervullen, bijvoorbeeld als waterlijst of als dragende gevelband.

Toepassing

Spekbanden worden toegepast in gevels om visuele accenten te geven en om praktische functies te vervullen.

• Esthetische afwisseling in baksteenmetselwerk.
• Doorzetting van raamdorpels in dezelfde kleur en textuur voor doorlopende lijnen in de gevel.
• Waterlijstfunctie wanneer de spekband wordt uitgevoerd met overstek en waterhol.
• Metselwerkopvang wanneer de spekband dragend is en het bovenliggende metselwerk ondersteunt.

Aandachtspunten

• Kleur en textuur zorgvuldig afstemmen bij doorzetting van raamdorpels om een samenhangend gevelbeeld te verkrijgen.
• Overstek met waterhol toepassen wanneer de band als waterlijst moet functioneren.
• Rekening houden met gewicht: spekbanden worden vaak in delen uitgevoerd en hebben soms een niet geheel gevulde onderzijde (opening ca. 50 mm, ongeveer een halve baksteendiepte) om de verwerkbaarheid te verbeteren.
• Gebogen spekbanden realiseren met kleinere stenen (kopse kant) of kleinere spekband-delen; stenen of delen kunnen op maat gezaagd worden en de staande voeg kan iets breder worden uitgevoerd indien passend in het metselpatroon.
• Verbinding tussen betonnen spekband en metselwerk verbeteren met geschikte mortel, bijvoorbeeld ab-mortel.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Natuursteen: veelal gebruikt in oudere gevels.
• Beton en composiet (kunststeen): veelvoorkomende moderne uitvoeringen.
• Gekleurde baksteen: spekbanden kunnen ook in een lichtere of donkerdere tint baksteen worden uitgevoerd.
• Varianten met overstek, waterhol en opstand komen voor; sommige uitvoeringen hebben een gedeeltelijk holle onderzijde voor gewichtsreductie.

Uitvoering

Dragende spekbanden functioneren als metselwerkopvang en moeten qua uitvoering en detaillering op dat doel worden afgestemd. Om het gewicht en de verwerkbaarheid te beperken, worden spekbanden vaak in delen gemaakt en voorzien van een gedeeltelijk holle onderzijde (opening ca. 50 mm). Voor gebogen vormen worden kleinere stenen of op maat gemaakte delen toegepast en kan de voegbreedte worden aangepast aan het metselpatroon.

Engels: string course, ornamental sandstone band course

Zie ook metselverbanden.