Sponning

Betekenis

Een sponning is een gleuf of ruimte waarin of waartegen iets sluit. Daardoor vormt de sponning een afsluitende rand of plaats voor bevestiging of opvulling, zoals bij kozijnen, metselwerk of isolatieplaten.

Toepassing

Sponningen komen voor in bouwdelen waar onderdelen tegen moeten aansluiten.

• Glassponning: ontvangstprofiel voor glas in een kozijn.
• Steensponning: ruimte gelaten voor stenen of een aanslag waar een raamkozijn tegen sluit.
• Grote sponning in een muur (ook wel kas): ontvangst voor schuivende sluisdeuren of grote sluitingen.
• Isolatieplaten (bijv. XPS): sponning voorkomen doorgaande kieren tussen platen.
• Prefabbeton en metselwerk: vorstrand met steensponning bij gemetselde opbouw.

Aandachtspunten

• Zorg voor een geschikte sponningmaat zodat het onderdeel goed sluit of vastligt.
• Houd bij steensponningen voldoende ruimte vrij voor metselwerk en aansluitingen.
• Voorkom doorgaande kieren bij isolatie door sponningen passend uit te voeren.
• Overweeg aanvullende afdichting, bijvoorbeeld tochtstrips, waar sponningen afsluitend moeten zijn.

Typen / uitvoeringen

• Glassponning: specifiek voor het plaatsen en afsluiten van glas in kozijnen.
• Steensponning: sponning waartegen iets kan staan of sluiten, vaak toegepast bij raamkozijnen en metselwerk.
• Kalksponning en kloostersponning: genoemde varianten van sponning in bouwkundige context.
• Kas (grote sponning): term voor een ruime sponning in een muur, bijvoorbeeld voor schuifdeuren of sluizen.

Etymologie

De herkomst van het woord is onzeker; mogelijke vormen zijn afgeleid van sponde (bed of rand) via Oudfrans en Latijn of van Middelnederlands spont / Italiaans spunto via Latijn punctum, beide met het achtervoegsel -ing.

Engels: rebate, rabbet