Stenendijk

Betekenis

Een stenendijk is een dijk waarvan de taluds of bovenzijde zijn verzwaard of bekleed met steenachtige materialen. Daardoor ontstaat een harde bekleding die dient als versterking van de dijk en als bescherming tegen erosie en waterinvloed.

Toepassing

Stenendijken worden toegepast als verzwaarde waterkering en ter versteviging van oevers.

• Bij wieringen en oeverbescherming.
• Ter bescherming van buitendijks land tegen gemiddeld hoogwater.
• Als versterking van dijken in Nederland, vaak met betonproducten.
• In bergachtige gebieden met natuursteen als lokaal beschikbaar materiaal.

Aandachtspunten

• Materiaalkeuze hangt af van locatie en ouderdom van de dijk: betonproducten in Nederland, baksteen bij oudere dijken, natuursteen in gebergtegebieden.
• Variatie in steensoorten leidt tot verschillende uitvoeringsvormen en uiterlijk.
• Sommige met steen versterkte dijken hebben een cultuurhistorische waarde en kunnen als monument worden beschermd.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Betonstenen en betonblokken: veel toegepast bij Nederlandse dijkversterking.
• Baksteen: komt voor bij oudere versterkte dijken.
• Natuursteen: gebruikt in gebieden met gebergte of waar natuursteen lokaal beschikbaar is.

Voorbeelden / cultuurhistorie

• Een met bakstenen versterkte dijk langs het Zwarte Water in Hasselt geldt als rijksmonument.
• Natuurstenen dijken zijn bijvoorbeeld te vinden bij lockstations en in bergachtige streken.
• Lage stenen dijken zijn historisch gebruikt om buitendijks land te beschermen tegen gemiddeld hoogwater, bijvoorbeeld langs de Zuiderzee.

Terminologie

• Engelse benamingen: stone dam, stone dike.