Teerlingkapiteel

Een eenvoudig kapiteel gevormd als de onderste helft van een dobbelsteen, veel toegepast in de Romaanse bouwstijl.

Betekenis

Een teerlingkapiteel is een kapiteel in de vorm van een halve dobbelsteen (teerling); het wordt om constructieve redenen gevormd als de onderste helft van een dobbelsteen. De vorm is meestal soberder dan rijk geprofileerde kapitelen en kan variëren van een eenvoudige halfronde blokvorm tot een enigszins versierde of geabstraheerde dobbelsteen.

Toepassing

Het teerlingkapiteel komt vooral voor in de Romaanse bouwstijl.

  • Romaanse kerkgebouwen en kloosters
  • Als eenvoudig, constructief kapiteel op zuilen en pijlers
  • Als licht versierde of geabstraheerde variant in specifieke kerken (bijv. Ilsenburg Kirche, Quedlinburg Stiftskirche, St. Luzi)
  • In bakstenen uitvoering bij neo-romaanse kerken (voorbeeld: O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen, Echt-Susteren, 1917, architect C.J.H. Franssen)

Aandachtspunten

  • Vormvariatie: kan onbewerkt, licht versierd of sterk geabstraheerd voorkomen.
  • Constructieve basis: de karakteristieke vorm volgt de onderste helft van een dobbelsteen.
  • Materiaal: wordt zowel in natuursteen als in baksteen uitgevoerd.
  • Culturele context: de term en toepassing zijn vooral verbonden met Romaanse architectuur.

Taalvarianten

  • Engels: cubiform capital
  • Duits: würfelkapitell
  • Frans: chapiteau cubique

Ook interessant

Groep 32 Een bouwkundige stroming die als afsplitsing van Opbouw en De 8 barokke en klassieke elementen opnieuw introduceerde in het modernisme. Guilloche Een guilloche is een geometrische decoratie opgebouwd uit een fijn maaswerk van lijnen, bogen en golven. Guirlande Een guirlande is een slinger van gehouwen, gegoten of gesneden bladeren, vruchten of bloemen, vaak bevestigd aan de gevel. Herme Een herme is een stenen zuil met een kop of buste bovenop, oorspronkelijk een buste van de god Hermes.