Guirlande

Betekenis

Een guirlande is een decoratieve slinger bestaande uit bladeren, vruchten of bloemen die gehouwen, gegoten of gesneden zijn. Ze fungeert als ornament op gevels en vormt vaak een sierlijk element boven vensters en ingangen. Versiering van bladeren in het algemeen wordt aangeduid met de term lofwerk.

Toepassing

Guirlandes worden gebruikt als architecturale versiering; toepassingen zijn onder meer:

• boven vensters
• boven ingangen
• bevestigd aan de gevel als horizontale of boogvormige sierslinger
• in historisch-moderne contexten, met name in de Renaissance en Barok

Aandachtspunten

• Kan zowel in steen als in metaal of ander beeldend materiaal voorkomen (gehouwen, gegoten, gesneden).
• Komt vaak voor in combinatie met linten en strikken, vooral in Renaissance- en Barokversieringen.
• Kan bezet zijn met emblemen of vergezeld worden van een cartouche.
• Terminologie varieert: festoen/feston en draperie worden eveneens gebruikt; feston is de gebruikelijke bouwkundige benaming.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Gehouwen (bijvoorbeeld in steen of hout).
• Gegoten (bijvoorbeeld in metaal of gips).
• Gesneden (fijn beeldhouwwerk of intarsia).

Onderdelen en begeleidende elementen

• Linten en strikken waarmee een guirlande vaak wordt opgebonden.
• Emblemen die in de guirlande kunnen zijn verwerkt.
• Cartouche als los of geïntegreerd begeleidend element.

Terminologie en herkomst

De term guirlande is ontleend aan het Middelfranse guirlande (bloemenkrans), ouder guerlande, via het Italiaanse ghirlanda en het Provençaalse guirlanda; verwante Oudfranse vorm is garlande. In het Engels worden de termen garland en festoon gebruikt.

Vergelijkbare begrippen

• cartouche: vaak een omlijsting die een inscriptie of embleem bevat; kan een guirlande begeleiden.
• banderol: smalle sierband die in ornamentiek voorkomt.
• lambrequin (lambrekijn, lamberkijn): een ander decoratief element dat in vergelijking met guirlandes voorkomt.