Wagenschot

Betekenis

Wagenschot is de benaming voor planken die uit kwartiers gezaagd eikenhout vervaardigd zijn. De stam wordt eerst in vier stukken gezaagd en vervolgens worden daaruit planken gezaagd loodrecht op de jaarringen; dit geeft een fijne kwaliteit met duidelijke mergstralen (spiegels) en het hout wordt daarna gladgeschuurd. De term heeft uitsluitend betrekking op eikenhout.

Toepassing

Wagenschot wordt gebruikt waar het fraaie uiterlijk en de fijne kwaliteit van het hout zichtbaar blijven.

• Wand- en plafondbetimmering
• Dakbeschot van houten gewelven
• Luiken en deuren
• Scheepsbetimmering
• Soms voor kasten en lambriseringen

Aandachtspunten

• Wagenschot is relatief kostbaar omdat kwartiers zagen weinig brede planken oplevert.
• Wagenschot werkt nauwelijks, mede doordat de plankbreedtes meestal beperkt zijn.
• Zeer brede planken zijn niet mogelijk in zuiver kwartiers gezaagd hout.
• De term geldt specifiek voor eiken en niet voor andere houtsoorten.
• Historisch kwam wagenschot vaak uit het Baltische gebied.

Afmetingen / doorsneden

• Een dunne plank uit kwartiers gezaagd eikenhout heet spreidsel en heeft een dikte van ongeveer 3–8 mm.
• Brede planken zijn bij zuiver kwartiers zagen doorgaans niet haalbaar.

Verschil met andere materialen

• Wagenschot verwijst uitsluitend naar kwartiers gezaagd eikenhout; vergelijkbare betimmeringsplanken van andere houtsoorten worden niet wagenschot genoemd.

Etymologie (korte toelichting)

De herkomst van de term is niet helemaal zeker; vermoedelijk komt zij van een Friese woordvorm van "weag" (waag, wand) en "schot" (afscheiding). De term werd later in het Engels geleend als wainscot.