Wanden-dak-methode

Betekenis

De wanden-dak-methode is een uitvoeringstechniek voor tunnels, diepe parkeergarages en soortgelijke ondergrondse bouwputten waarbij geen heien plaatsvindt maar diepwanden worden gezet en vervolgens door een in het werk gestorte gewapende betonnen dak worden afgedekt. Het dak vormt direct na aanleg een werkvloer en beschermlaag, waarna verdere ontgraving en vloerstort plaatsvindt.

Toepassing

De wanden-dak-methode wordt toegepast bij omvangrijke ondergrondse werken in ruwbouw.

• Tunnels en tunnelstations
• Diepe parkeergarages
• Ondergrondse uitbreidingen in stedelijke omgeving
• Situaties waar hinder en ruimtebeslag aan de oppervlakte beperkt moeten blijven

Aandachtspunten

• Diepwanden bereiken meestal een diepte van circa 30 m; houd rekening met paaldieptes en grondcondities.
• Breng boven de onderzijde van de diepwanden een waterdichte laag aan met groutinjecties.
• Plaats na gedeeltelijke ontgraving tijdelijke horizontale stempels tussen tegenoverliggende diepwanden om gronddruk te weerstaan.
• Controleer op lekkage tussen panelen; detectie kan met sensoren en herstel met grout of duikers die stalen wanden aaneenlassen.
• Houd er rekening mee dat diepwanden doorgaans ruw van structuur zijn en zelden als eindafwerking dienen.

Uitvoering

De gebruikelijke volgorde van werken is:

• Graven en vervaardigen van diepwanden (soms met combiwanden).
• Aanbrengen van een waterdichte en/of constructieve laag boven het niveau van de onderzijde van de diepwanden via groutinjecties.
• Gedeeltelijk afgraven tot een bepaalde diepte.
• Aanbrengen van het gewapend betonnen dak in het werk (het dak ligt vaak enkele meters onder maaiveld).
• Terugvullen van de grond boven het dak en herstel van straatniveau en bestrating.
• Verder ontgraven onder het dak tot de werkvloer (waterdichte laag).
• Aanbrengen van de definitieve vloer, wanden en afbouw van de tunnel of parkeergarage.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Diepwanden: doorgaans betonnen panelen tot ca. 30 m diep.
• Combiwanden: af en toe toegepast als alternatief bij het vervaardigen van de wanden.
• Groutinjecties: gebruikt voor afdichting en stabilisatie, met name boven de onderzijde van de diepwanden.

Voordelen

• Straat en oppervlak zijn na relatief korte tijd grotendeels herbruikbaar voor verkeer en vervoer van materiaal.
• Dak kan dienen als extra werkvloer en opslagplaats.
• Minder geluidsoverlast omdat er niet geheid wordt en veel werkzaamheden onder het dak plaatsvinden.
• Ruimtebeslag aan de oppervlakte is kortdurend en relatief gering.
• In sommige gevallen is bronbemaling niet noodzakelijk, zeker bij werken onder de dakplaat met overdruk.

Nadeel

• Diepwanden zijn niet altijd volledig waterdicht; lekkage en instroom van grond tussen panelen kan de stabiliteit van de omgeving bedreigen, wat herstelmaatregelen noodzakelijk maakt.

Vergelijking met andere methoden

• Ten opzichte van de caissonmethode veroorzaakt de wanden-dak-methode minder langdurige hinder aan de oppervlakte; bij de caissonmethode is de ruimte boven en rond de ontgraving lange tijd niet beschikbaar.
• Een geboorde tunnel veroorzaakt nog minder hinder en vermijdt problemen met bezwijkende diepwanden, maar boren is niet overal toepasbaar.