Caissonmethode

Betekenis

De caissonmethode berust op het toepassen van een kistachtige constructie (caisson) die zwaar wordt beladen of afgezonken om een draagkrachtige constructie te vormen. De techniek is zowel gebruikt voor funderingen als voor het prefabriceren en afzinken van tunnelelementen en voor dijkverzwaring.

Toepassing

De methode wordt toegepast op locaties waar een massieve, waterdichte en zinkbare constructie gewenst is.

• Voor funderingen waarbij een zware, afgesloten kist wordt gevuld en geplaatst.
• Voor de bouw van zinktunnels: tunnelelementen die bovengronds of in droogdok worden gebouwd, drijven en vervolgens op diepte worden afgezonken.
• Voor dijkverzwaring en het dichten van grote openingen met prefab caissons.
• Voor projecten waar tunnelelementen ter plaatse of nabij de bouwlocatie gefabriceerd worden vanwege transportbeperkingen.

Aandachtspunten

• Voorzien van ballast om caissons gecontroleerd naar de juiste diepte te laten zakken.
• Zorgen voor een vaste draaglaag (bijvoorbeeld vaste zandlaag) onder het caisson als fundering.
• Realiseren van waterdichte verbindingen tussen individuele tunnelelementen.
• Eventueel fabriceren nabij de bouwlocatie wanneer transport van grote delen niet haalbaar is.
• Mogelijkheid tot toepassing in rivieren en kanalen vereist vaak aanleg van een sleuf of uitgegraven trench op de bodem.

Uitvoering

• Tunnelelementen worden vaak in een droogdok gebouwd en aan de uiteinden afgesloten.
• Het droogdok wordt onder water gezet en de elementen worden drijvend naar hun plaats vervoerd.
• Op de bouwlocatie is een sleuf of trench uitgebaggerd waarin de elementen met ballast naar de bodem worden afgezonken.
• Elementen worden onderling verankerd en waterdicht verbonden; onder de elementen kan een zandlaag worden gespoten als fundering.
• Na plaatsing worden eindafsluitingen of kopeinden verwijderd.

Voorbeelden

• Grote caissons zijn toegepast bij dijkafsluitingen; zo herbergen vier Phoenix-caissons van elk 60 × 19 × 17 m het Watersnoodmuseum nadat ze bij de dijkafdichting zijn gebruikt.
• De methode is toegepast bij sluitgaten en afzinkoperaties zoals bij de Westerscheldetunnel.

Andere betekenis

Het woord caisson kan ook verwijzen naar een cassette: een verdiept, meestal rechthoekig vlak dat vooral in een plafond of gewelf wordt toegepast.

Etymologie

Het woord caisson komt via het Franse caisson (kist), met invloed van het Franse caisse, uit het Italiaanse cassone (grote bergplaats), afgeleid van Italiaans cassa en Latijn capsa.