Welstandsvrij bouwen

Welstandsvrij bouwen betekent dat bouwplannen niet worden getoetst aan de Welstandsnota en geen welstandscommissie wordt geraadpleegd.

Betekenis

Welstandsvrij bouwen geldt voor gebieden waar gemeenten afzien van toetsing aan esthetische gemeentelijke regels; er mogen geen eisen meer worden gesteld aan het uiterlijk van gebouwen. Dat geeft initiatiefnemers vrijheid ten aanzien van het aanzien van bouwwerken en beperkt de rol van lokale welstandsinstanties.

Toepassing

De regeling wordt toegepast door gemeenten voor specifieke delen van hun grondgebied.

  • Industrie- en bedrijventerreinen
  • Woonwagencentra
  • Recreatieparken
  • Experimenten met architectuur
  • Percelen waar de gemeenteraad het aanzien minder belangrijk vindt
  • Projecten waarbij burgers optimale vrijheid willen bij het bouwen van hun eigen woning

Aandachtspunten

  • Geen toetsing aan de Welstandsnota en geen raadpleging van de welstandscommissie in welstandsvrije gebieden.
  • Geen eisen aan het uiterlijk van gebouwen mogen worden gesteld.
  • Kan beperkt zijn tot een deel van het grondgebied; één bekende uitzondering is Boekel (Noord‑Brabant), dat de welstandscommissie volledig heeft afgeschaft.
  • Soms ingevoerd om experimenten te faciliteren of om geld te besparen.

Eisen / regelgeving

  • De Woningwet bepaalt dat vergaderingen van de welstandscommissie openbaar zijn en dat in de commissie burgerleden (niet vakinhoudelijk deskundig) mogen worden benoemd.
  • De Woningwet maakt het mogelijk in plaats van een welstandscommissie een stadsbouwmeester te benoemen; die functie begeleidt bouwplannen en kan een welstandsadvies geven en treedt dan in de plaats van de welstandscommissie.