Witkalk

Betekenis

Witkalk, ook witselkalk genoemd, is een veegvaste witte afwerking voor muren en plafonds met een karakteristiek mat uiterlijk. De laag (ook wel kalkhuid genoemd) is niet met water afwasbaar en heeft een groot vochtopnemend vermogen, waardoor ze onder andere schimmelvorming kon tegengaan.

Toepassing

Witkalk werd toegepast op diverse plaatsen in en rond gebouwen.

• Als plafondwitter vanwege het fraaie matte uiterlijk.
• Op "halve" muren en plafonds van wc's vanwege het vochtopnemende vermogen.
• In kelders voor vochtopname en het tegengaan van schimmel.
• Op ruiten van serres en broeikassen om felle zon te weren.
• Als bescherming van jonge planten (bijvoorbeeld haagbeuk) tegen verbranding; de kalk spoelt bij regen langzaam weg.
• Op muren van volières omdat witkalk niet schadelijk was voor vogels.
• Bij monumenten gemengd met pigmenten in aardkleuren (diverse geel- en roodtinten).

Aandachtspunten

• Witkalk en veegvaste verf zijn vrijwel niet meer verkrijgbaar.
• De laag is niet met water schoon te maken; daarom zijn latexverven die wel (meer of minder) afwasbaar zijn, later als vervanging gebruikt.
• Latexverf over witkalk geeft vrijwel altijd afbladdering; de witkalk laat los, zeker bij gebruik van een roller.
• Regen spoelt witkalk geleidelijk van oppervlakken zoals planten of ramen.
• Bij vlekken (waterkringen, nicotine, roet) bestaan er speciale vlekverwijderaars op waterbasis.

Eigenschappen

• Mat uiterlijk, esthetisch geschikt voor plafonds.
• Veegvast maar niet waterbestendig; niet afwasbaar.
• Hoog vochtopnemend vermogen.
• Remt schimmelvorming in vochtige ruimtes.
• Kan worden gepigmenteerd voor restauratie van monumenten.

Overschilderen en verwijderen

Latexoverschildering van witkalk leidt doorgaans tot loslaten van de verf; het weghalen van de witkalk is de aanbevolen oplossing. Een gangbare werkwijze uit praktijkvoorbeelden:

• Breng water of natte behangplaksel op de witkalk.
• Wacht tot het vocht is ingetrokken (ongeveer een kwartier tot een half uur).
• Verwijder zoveel mogelijk resten en houd het oppervlak zo glad mogelijk; alleen zeer kleine puntjes mogen blijven zitten.
• Laat muur of plafond volledig drogen.
• Breng een voorstrijkmiddel aan (bijvoorbeeld Alabastine Voorstrijk Fixeer) en laat drogen.
• Herstel ruwe plekken (bijvoorbeeld met Knauf Renoband voor een glad resultaat).
• Breng na droging de latexverf aan met roller of kwast.

Voor hardnekkige vlekken zoals waterkringen, nicotine- en roetvlekken kan een product als Flexa Powerdek Vlekken op waterbasis gebruikt worden; vergelijkbare producten van andere merken bestaan eveneens.

Terminologie

• De laag witkalk op muren werd ook wel de "kalkhuid" genoemd.
• Vergelijkingsbegrippen: gebluste kalk, kalkdeeg.