Gebluste kalk

Betekenis

Gebluste kalk is ongebluste kalk (CaO) waaraan water is toegevoegd zodat deze chemisch reageert tot calciumhydroxide (Ca(OH)2). Het blussen of lessen verloopt exotherm, waarbij de temperatuur tijdens het proces kan oplopen tot ongeveer 85 °C, en het mengsel mag geen ongebluste delen ("bonen" of blussers) bevatten. In vochtige toestand verhardt gebluste kalk langzaam door reactie met CO2 tot calciumcarbonaat (CaCO3). Kalk wordt als hydraulische stof beschreven omdat het reageert met water en verhardt.

Toepassing

Gebluste kalk wordt toegepast in bouw- en onderhoudswerkzaamheden.

• Verwerken in metsel- en pleistermortels.
• Produceren van kalkzandsteenblokken in samenstelling met zand en water; de vormgeving gebeurt onder hoge druk en de verharding onder dampdruk.
• Toepassingen in gevelonderhoud (kalkmelk/witkalk), boomverzorging, grondverbetering, desinfectie en leerlooien (historische/landbouwkundige toepassingen bij gebruik als putkalk).

Aandachtspunten

• Hou rekening met de sterke warmteontwikkeling tijdens het blussen; temperaturen kunnen tot circa 85 °C stijgen.
• Zorg dat bij het mengen geen ongebluste delen (bonen of blussers) achterblijven.
• Onderscheid droogblussen en natblussen: bij droogblussen wordt al het toegevoegde water chemisch gebonden; bij natblussen wordt met overmaat water gewerkt.
• Voorkom contact met ongebluste kalk (CaO): op een vochtige huid kan dit fikse brandwonden veroorzaken.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Droogblussen: het toegevoegde water wordt volledig chemisch gebonden zodat een droge stof ontstaat.
• Natblussen: er wordt gewerkt met een overmaat aan water, resulterend in een nat product dat verder verwerkt kan worden.
• Kalkzandsteenblokken: vervaardigd op basis van gebluste kalk, zand en water; vorming onder hoge druk en verharding onder dampdruk.

Terminologie

• Leskalk: historische benaming voor nat gebluste kalk (bijvoorbeeld bij het "de dorst lessen").
• Putkalk: benaming voortkomend uit het bewaren van gebluste kalk in een put onder water; veel toegepast op boerderijen.
• Doodgebrande kalk: aanduiding voor (ongebluste?) kalk die niet meer geschikt is om te blussen.