Kruip

Betekenis

Kruip is de met de tijd toenemende en blijvende vervorming van een materiaal terwijl de belasting constant blijft. In de bouwsector wordt de term vooral gebruikt voor beton; daarnaast bestaat kruip als geologisch proces en als verschijnsel bij bestrating.

Toepassing

Kruip treedt in meerdere contexten op en heeft invloed op constructies en grond/bodems.

• In betonconstructies bij het berekenen van doorbuiging en bij vrijhangende elementen zoals balkons.
• Bij nagespannen betonvloeren, waar kruip in hoekpunten voorkomen wordt door tijdelijke belastingen.
• In geologie bij de langzame verplaatsing van korrels en beweging langs interne breukjes, met effecten op poreuze lagen.
• Bij bestrating, waar blijvende horizontale vervormingen onder invloed van rijverkeer golvende patronen kunnen veroorzaken.

Aandachtspunten

• Houd rekening met toegenomen doorbuiging door kruip, vooral bij cantilever-achtige constructies.
• Jong beton kruipt duidelijker omdat het minder sterkte heeft op het moment van belasten.
• Beperk kruip door hogere druksterkte van beton toe te passen.
• Kruip kan zeer lang uitblijven maar ook zeer lang doorgaan; langdurige effecten moeten in berekeningen en ontwerp worden meegenomen.
• Factoren die de kruipgrootte beïnvloeden: relatieve vochtigheid, ouderdom bij belasten, cement- en betonsterkteklassen, geometrie (dikte) en de duur van de belasting.

Berekening

Er bestaat een gestandaardiseerde relatie tussen kruipvervorming (εφ) en elastische vervorming (εbe) via de kruipcoëfficiënt φ:

• εφ = φ · εbe De waarde van φ varieert ongeveer tussen 0,8 en 4,2; exemplaren uit de praktijk: φ ≈ 0,8 bij relatieve vochtigheid 100% en beton met kubusdruksterkte 65 N/mm2, en φ ≈ 4,2 bij relatieve vochtigheid 60% en beton van kubussterkteklasse 10 N/mm2.

Geologische kruip

Kruip in geologische context is het langzaam uitdovende proces van schuiven van korrels en beweging langs interne breukjes. Belastingen op poreuze lagen, zoals het leegpompen van aardgas of olie, kunnen door het wegvallen van poriedruk de kans op kruip vergroten en op lange termijn aanzienlijke vervormingen en zelfs aardbevingen veroorzaken.

Kruip bij bestrating

Kruip bij bestrating manifesteert zich als een golvende horizontale vervorming door langdurig rijverkeer. Dit proces kan zichtbaar worden na verloop van tijd en beïnvloedt de vlakheid en functionaliteit van verhard oppervlaktes.

Zie ook

• relaxatie
• zeeg
• knik
• plastische vervorming
• opgelegde vervorming