Opgelegde vervorming

Betekenis

Opgelegde vervorming is een vervorming die krachten in een bouwconstructie veroorzaakt. Dergelijke vervormingen ontstaan door interne of externe invloeden, bijvoorbeeld temperatuurwisselingen of krimp, en kunnen spanningen in het materiaal genereren.

Toepassing

Opgelegde vervorming doet zich voor in vele bouwkundige situaties.

• Opvangen van temperatuursvervorming in brugdekken met een kleine voeg of bij grotere bruggen met een speciale voegovergang.
• Compensatie van uitzetting en krimp in metselwerk door dilatatievoegen.
• Voorkomen en modelleren van spanningsopbouw wanneer constructiedelen in waardevolle of stijf gekoppelde posities worden vastgezet.

Aandachtspunten

• Opgelegde vervormingen kunnen vaak elastisch worden opgenomen via uitzetting of compressie zonder schade.
• Wanneer vervorming wordt tegengehouden (verhinderde vervorming) kunnen grote spanningen ontstaan.
• Verhinderde vervorming in beton kan leiden tot doorgaande scheuren; hiervoor bestaan speciale scheurwijdte‑berekeningen en modellen.
• Een typisch voorbeeld van problematische situatie is een balk of staaf waarvan beide uiteinden vastgezet zijn terwijl de temperatuur verandert; dat veroorzaakt hoge trekspanningen.

Verschil met verhinderde vervorming

• Opgelegde vervorming beschrijft de aanwezigheid van de vervorming en de daardoor ontstane krachten.
• Verhinderde vervorming benadrukt dat de vervorming wordt verhinderd; dat is vaak de daadwerkelijke oorzaak van schadelijke spanningen en barsten in constructies.

Vergelijkbare begrippen

• kruip
• zeeg
• relaxatie
• belasting