Zelfverdichtend beton

Extreem vloeibare betonspecie die zonder trillen verdicht en geschikt is voor complexe bekisting, prefab en stortklaar toepassingen.

Betekenis

Zelfverdichtend beton (ZVB) is een extreem vloeibare betonspecie die niet mag of kan worden verdicht met trillingen en die zichzelf bij het storten of pompen verdicht. De vloeimaat ligt vaak boven 700 mm, waardoor de specie ook complexe bekistingen en dicht gewapende elementen goed vult.

Toepassing

Zelfverdichtend beton wordt ingezet wanneer mechanisch trillen onwenselijk of onmogelijk is.

  • Gieten in complexe of nauwe bekistingen.
  • Toepassing in prefab-elementen en stortklaar beton.
  • Elementen met hoge wapeningsgraad of nauwe tussenruimten.
  • Architecturale betonoppervlakken en zichtbeton voor gladde afwerking.
  • Tunnelbouw en grote infrastructurele elementen (voorbeeld: tunnelelementen HSL Barendrecht).

Aandachtspunten

  • Gebruik: toepassen van derde generatie plastificeerders en fijne vulstoffen om de vloeibaarheid en samenhang te bereiken.
  • Mengselopbouw: rekening houden met de grotere complexiteit bij samenstellen van de betonspecie.
  • Kwaliteitsbehoud: voorkomen van ontmenging en vrij houden van uitbloeiingen.
  • Kosten: iets hogere materiaalkost door superplastificeerders en vulstoffen, al compenseerbaar door verminderde arbeidsintensiteit.
  • Sterkte en dekking: waarborgen dat de betonsterkte en wapeningdekking minimaal gelijkwaardig zijn aan normaal beton.

Voordelen

  • Geschikt voor sterk gewapende elementen met nauwe openingen.
  • Verhoogde ontwerpmogelijkheden voor architecten door betere vormgevingsvrijheid.
  • Glad en uniform oppervlak na ontkisten; minder grindnesten, waterafscheiding en luchtbellen.
  • Betere vulcapaciteit van complexe mallen zonder trillingen.
  • Sneller en gemakkelijker storten; geen trilnaalden nodig.
  • Weinig extra egalisatie vereist bij vloeren.
  • Hoge dichtheid draagt bij aan duurzaamheid.

Nadelen

  • Hogere prijs van de betonspecie door het gebruik van superplastificeerders en extra vulstoffen.
  • Complexere samenstelling en controle van het mengsel ten opzichte van normaal beton.

Werking / principe

Zelfverdichtend beton combineert hoge vloeibaarheid met voldoende cohesie zodat de specie onder eigen gewicht door de bekisting stroomt en dicht wordt, terwijl ontmenging wordt voorkomen. Door aanpassing van mengverhouding en toevoegingen kunnen de vloeimaat en trechtertijd worden beïnvloed om de gewenste consistentie te verkrijgen.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Additieven: derde generatie plastificeerders en superplastificeerders.
  • Vullers: fijne vulstoffen voor verbeterde samenhang en dichtheid.
  • Toepassingsvormen: prefab-elementen en stortklaar beton; ook geschikt voor pompen en grote gietbewegingen.
  • Voorbeelden van betonspecificaties en -producten zijn commercieel beschikbaar bij enkele leveranciers.

Tests en consistentie

  • Kenmerken zoals vloeimaat en trechtertijd worden gebruikt om consistentieklassen te beschrijven; hiervoor bestaan speciale tabellen voor zelfverdichtend beton.
  • Gangbare proeven en beoordelingsmethoden zijn de box-test, J-ring-test en V-trechtertest.

Geschiedenis en voorbeelden

  • Conceptueel ontwikkeld door prof. Hajime Okamura (1986); eerste prototype door prof. Ozawa (1989).
  • Vroege realisaties zijn onder meer het Oceanium van Diergaarde Blijdorp (Rotterdam) en tunnelelementen voor de HSL bij Barendrecht.

Gerelateerde termen

Box-test Consistentiegebied Hogesterktebeton J-ring test V-trechtertest Vezelbeton Vloeibeton

Ook interessant

Jufferkap Een jufferkap is een eenvoudig kapspant dat opgebouwd is met juffers of, voor zwaardere constructies, met rondhout. Kabelnetgevel Een kabelnetgevel is meestal een glazen vliesgevel waarbij een voorgespannen net van kabels de constructieve functie van de gevel overneemt. Kalei Kalei is een dunne kalkpleister die met een blokkwast of gespoten en uitgeveegde laag op metselwerk wordt aangebracht. Kalk Kalk is de verzamelnaam voor calciumzouten die in de bouw als bindmiddel en grondverbeteraar worden gebruikt.