Baksteen specificaties

Specificaties van bakstenen beschrijven technische en optische kenmerken zoals formaat, wateropzuiging, volumieke massa en vorstbestendigheid.

Betekenis

Baksteen specificaties zijn de verzameling eigenschappen waarmee een type baksteen wordt omschreven, zoals vorm, afmetingen, wateropzuiging en druksterkte. Omdat kleisoort, oventemperatuur en productiemethode variëren, zijn bakstenen nooit exact identiek en bestaan er geen exacte standaardformaten.

Toepassing

Specificaties worden gebruikt om stenen te selecteren en geschikt te maken voor een bepaalde toepassing.

  • Invullen van leveranciersoverzichten om stenen uit te zoeken.
  • Vastleggen van eisen voor specifieke toepassingen (bijv. precisiemetselwerk, schilderklaar).
  • Koppelen van baksteenkenmerken aan bouwtechnische en esthetische vereisten.

Aandachtspunten

  • Controleren of een steen CE-gemarkeerd is (NEN-EN-771-1).
  • Vergelijken van IW-klasse voor initiële wateropzuiging (zie IW1–IW4) afhankelijk van blootstelling.
  • Nagaan of volumieke massa LD of HD is (LD ≤ 1000 kg/m3 alleen voor binnenmuren).
  • Beoordelen van actieve oplosbare zouten (S0, S1, S2) bij toepassing en afwerking.
  • Rekening houden met vorstklasse (F0, F2) en eventuele eisen voor vorstbestendigheid.

Eisen / regelgeving

  • CE-markering: NEN-EN-771-1.
  • Afmetingen en maattoleranties: NEN-EN-771-1 en NEN-EN-772-16.
  • Initiële wateropzuiging (IW): NEN-EN-772-11.
  • Volumieke massa: NEN-EN-772-13 en NEN-EN-771-1 (toleranties D1, D2, Dm).
  • Actief oplosbare zouten: NEN-EN-772-5.
  • Vorstbestendigheid: NEN 2872 en NEN-EN-772-22.
  • Warmtegeleiding en dampdoorlatendheid: NEN-EN-1745.
  • Druksterkte: NEN-EN-772-1 en NEN-EN-771-1.
  • Hechtsterkte (mortel aan steen): NEN-EN-998-2 tabel C.
  • Producttype en specialisaties: BRL 1007.
  • Brandklasse: NEN-EN-13501-1 (A1).

Technische specificaties en parameters

  • Vorm: producttype (vormbak, strengpers, handvorm); specialisatie (vol, geperforeerd, met frog).
  • Kleur: opgeven volgens monster of overeenkomstig afspraak.
  • Oppervlakte zichtvlak: onbezand, bezand, glad, gestructureerd, geglazuurd, geëngobeerd.
  • Afmetingen: lengte × breedte × hoogte in mm.
  • Maattolerantie: T1, T2, Tm (bij Tm zelf maat voor lengte, breedte en hoogte opgeven).
  • Maatspreiding: R1, R2, Rm (bij Rm zelf maat voor lengte, breedte en hoogte opgeven).
  • Initiële wateropzuiging (IW-klasse) in kg/(m2·min), hoeveelheid water opgezogen in de eerste minuut na 5 mm onderdompelen:
    • IW1: zeer weinig zuigend (< 0,5)
    • IW2: matig zuigend (0,5–1,5)
    • IW3: normaal zuigend (1,5–4,0)
    • IW4: sterk zuigend (> 4,0)
  • Gemiddelde vrijwillige wateropneming: noteren als massapercentage [% m/m]; hoeveelheid water die een gedroogde baksteen opneemt in 24 uur.
  • Volumieke massa: bruto en netto in kg/m3; LD (lage dichtheid ≤ 1000 kg/m3; alleen voor binnenmuren) en HD (> 1000 kg/m3).
  • Tolerantie bruto volumieke massa: D1 (10%), D2 (5%), Dm (zelf massapercentage opgeven).
  • Actief oplosbare zouten:
    • S0: geen eisen
    • S1: % Na+K < 0,17 en Mg < 0,08
    • S2: % Na+K < 0,06 en Mg < 0,03
  • Vorst‑dooi‑weerstand: F0, F2 (vorstklasse C of D; in België en Nederland normaliter F2).
  • Warmtegeleidingscoëfficiënt: gewenste λ-waarde in W/(m·K) (NEN-EN-1745).
  • Waterdampdoorlatendheid: gewenste µ-waarde (NEN-EN-1745).
  • Genormaliseerde druksterkte: 7,5; 10; 12,5; 15; 20; 25; 30; 35; >35 N/mm2.
    • Bij categorie I geldt dat de gedeclareerde gemiddelde druksterkte zodanig is dat er 95% kans bestaat dat de gemiddelde druksterkte van een levering (gemeten op zes stenen) hoger is dan de opgegeven waarde.

Aanvullende eisen en opmerkingen

  • Specifieke toepassingen: eisen kunnen variëren, bijvoorbeeld precisiemetselwerk (bij gebruik van dunbedmortel of stootvoegloos metselen) of bestemdheid voor schilderwerk (max. 0,10% wateroplosbaar sulfaat wanneer metselwerk wordt geschilderd of gepleisterd).
  • Hechtsterkte (mortel aan steen): zonder test minimaal 0,15 N/mm2 voor metselmortel en 0,30 N/mm2 voor lijmmortel (NEN-EN-998-2 tabel C).
  • Buigtreksterkte: geen algemene eis; kan worden bepaald bij constructieve toepassingen indien nodig.
  • Brandklasse: A1 mogelijk op specificatie (NEN-EN-13501-1).
  • Beschadigingen en scheuren:
    • Beschadiging: kleine diameter groter dan 10 mm (bij handvormstenen > 15 mm).
    • Scheuren: haarscheuren < 0,2 mm spelen geen rol; scheuren worden relevant vanaf breedte > 0,2 mm en wanneer de scheur minstens twee ribben aangrijpt.
  • Wateroplosbaar sulfaat: maximaal 0,10% indien metselwerk wordt geschilderd of gepleisterd.

Niet-baksteen specificatie maar relevant

  • Voeghardheidsklasse (niet onderdeel van baksteen zelf): VH15, VH25, VH35 (verticale vlakken), VH45 (horizontale vlakken).

Ook interessant

Oplegging Een oplegging is een steunpunt of verbinding die krachten van een constructie overdraagt naar de ondersteunende constructie. Opsteken Opsteken is het regelmatig omhoog halen van specie in de kuip of het omhoog brengen van de metseldraad voor de volgende steenlaag. Opus Opus is een verzamelingsterm voor siermetselwerk waarin stenen of stukjes materiaal in kenmerkende patronen of verbanden zijn verwerkt. Opvijzelen Opvijzelen is het langzaam omhoog brengen van een object of constructie door middel van vijzels of vergelijkbaar gereedschap.