Daglichtfactor

Betekenis

De daglichtfactor (DF) geeft voor een bepaald punt in een gebouw aan hoe de binnenvallende daglichtverlichtingssterkte zich verhoudt tot de verlichtingssterkte in het vrije veld bij een gestandaardiseerde bewolkte hemel (CIE overcast sky). Daardoor drukt de DF uit welk percentage van het buitenlicht binnen op een punt beschikbaar is.

Toepassing

De daglichtfactor wordt gebruikt bij de beoordeling en het ontwerp van daglichttoetreding in gebouwen.

• Beoordelen van daglichttoetreding in verblijfsruimten.
• Ondersteunen van raam- en gevelontwerp voor betere werk- en verblijfsomstandigheden.
• Verminderen van kunstverlichting en daarmee energiegebruik door voldoende daglichttoetreding.
• Verbeteren van zichtkwaliteit, kleurwaarneming en ruimtelijke beleving.

Aandachtspunten

• Meting en berekening gebeuren bij een bewolkte hemel (CIE overcast sky); directe zon speelt daarbij geen rol.
• Oriëntatie van het gebouw en geografische locatie beïnvloeden de DF niet onder de gestandaardiseerde bewolkte hemel, omdat de helderheidsverdeling in alle azimuthrichtingen gelijk wordt verondersteld.
• De DF is een verhoudingsgetal; daardoor is de mate van bewolking buiten onbelangrijk voor de uitkomst zolang beide waarden (buiten en binnen) onder gelijke omstandigheden gemeten worden.
• De DF geeft minder informatie over de daglichtkwaliteit wanneer direct zonlicht of directe zoninstraling een belangrijke rol speelt.
• Bij metingen wordt vaak op werkhoogte gemeten (voorbeeld: 85 cm).

Berekening

De daglichtfactor DF wordt berekend als de verhouding tussen de binnenverlichtingssterkte en de buitenverlichtingssterkte onder een bewolkte hemel, meestal uitgedrukt in procenten: DF = (inwendige verlichtingssterkte / verlichtingssterkte in het vrije veld) × 100%

Voorbeeld: bij een onbelemmerde buitenverlichtingssterkte van 10.000 lux en 200 lux binnenshuis op werkhoogte is DF = (200 / 10.000) × 100% = 2%.

Lux-waarden van verschillende lichtsituaties

• Zonlicht: 100.000 lux
• Daglicht, indirect zonlicht: 10.000–20.000 lux
• Daglicht, bewolkte dag: 1.000 lux
• Tijdens een donkere dag: 100 lux
• Bij schemering: 10 lux
• Bij donkere schemering: 1 lux
• 's Nachts bij volle maan: 0,1 lux

Interpretatie van DF-waarden

• DF > 5%: overvloedig daglicht
• 3% < DF < 5%: goed daglicht
• 2% < DF < 3%: redelijk daglicht
• 1% < DF < 2%: een beetje somber
• DF < 1%: te gering voor een verblijfsruimte

Voordelen

• Relatief eenvoudig en snel te berekenen omdat het een verhouding is.
• De verhouding is onafhankelijk van de mate van bewolking, zolang binnen en buiten onder dezelfde bewolkte omstandigheden worden gemeten.
• In beoordelingssystemen zoals BREEAM levert een gemiddelde DF > 2% voor een groot deel van het vloeroppervlak een credit op, en een gemiddelde DF > 3% kan een extra credit opleveren.

Nadelen

• Levert weinig informatie over daglichtkwaliteit wanneer directe zoninstraling aanwezig is, omdat de DF is gebaseerd op een bewolkte hemel en geen directe zon meeneemt.