Galerij

Een galerij is een overdekte, vaak door zuilen ondersteunde gang in, naast of rondom een gebouw.

Betekenis

Een galerij is een overdekte gang, vaak door zuilen ondersteund, die in, naast of rondom een gebouw kan liggen. De term heeft meerdere betekenissen en duidt zowel op architectonische elementen in kerken en paleizen als op passages en buitenlopen aan flatgebouwen.

Toepassing

Galerijen komen in verschillende bouwwerken en functies voor.

  • Passage: als overdekte gang of winkelgalerij in binnensteden.
  • Religieuze of wereldlijke verdieping: als verdieping boven een zijbeuk in kerken (ook tribune genoemd).
  • Salon of tentoonstellingsruimte: als lange zaal in paleizen of grote huizen voor feestelijkheden of tentoonstellingen.
  • Galerijflat: als buitenliggende, meestal open gang langs de gevel die toegang geeft tot afzonderlijke woningen.

Aandachtspunten

  • Voordelen van galerijflats: ruime indeling van de woning, goed uitzicht en vaak beheersbare energiekosten.
  • Nadelen van galerijflats: gehorigheid (lawaai van medebewoners en trappenhuis), tocht op de galerij en problemen bij defecte liften.
  • Vergelijking: galerij kan vergeleken worden met begrippen als dwerggalerij, doorsteek en veranda; zie ook inspringend en uitspringend voor gevelvariaties.

Typen / uitvoeringen

  • Overdekte gang of passage: vaak in winkelcomplexen of als verbinding in gebouwen.
  • Verdieping boven zijbeuk (tribune): gemeengoed in kerken en sommige wereldlijke gebouwen.
  • Kunstgalerij of tentoonstellingsgalerij: lange zaal voor kunst of feesten.
  • Buiten galerij aan flatgebouw: open gang langs de gevel die woningen ontsluit.

Renovatie- en ontwerpoverwegingen voor galerijflats

Renovatie- en ontwerpmaatregelen ter verbetering van leefbaarheid en uitstraling van galerijflats kunnen onder meer omvatten:

  • Verruimen van de galerijgang om loopruimte en plek voor zitjes, plantenbakken of berging toe te voegen.
  • Verruimen of verdiepen van balkons zodat bewoners er zitten en passeren mogelijk is.
  • Creëren van uitspringende delen bij individuele woningen om de lange, rechte galerij te doorbreken en meer privacy of bergingsruimte te bieden.
  • Plaatsing van woonfuncties (woonkamer of keuken) aan de galerijzijde in plaats van slaapkamers om sombere gangen te vermijden.
  • Doorbreken van het rechte karakter door delen van de gevel te laten uitspringen of door luifels, extra liftkokers of trappenhuizen aan de buitenzijde, mits goed beschermd tegen weer en wind.
  • Gebruik van hout of andere natuurlijke materialen aan galerijzijde voor een warmere uitstraling.
  • Variatie in hekwerk of balustrade door structuur of kleurveranderingen, met mate toegepast.
  • Overweging van zonnepanelen op kale kopse gevels of geïntegreerde, doorvalbestendige panelen op hekwerken van balkons en galerijen.
  • Zorg voor goede beganegrondtoegangen, verlichting en ordelijke bergplaatsen om donkere en rommelige entreeruimten te vermijden.