Geodesie

Betekenis

Geodesie houdt zich bezig met de meetkundige beschrijving van de aarde en van stukken land en zee. In ruimere zin wordt ook de geofysica bij de term geodesie betrokken.

Toepassing

De geodesie wordt toegepast voor het vaststellen van vormen en posities op aarde.

• Beschrijven van de vorm van de aarde en van delen van het aardoppervlak.
• Situatiemeting (plattegrond) van stukken land die als vlak kunnen worden beschouwd.
• Vastleggen van meetgegevens voor landmeetkundige werkzaamheden.
• Positiebepaling met satellietnavigatiesystemen (GNNS).

Aandachtspunten

• Differentiëren tussen geodesie als algemeen vakgebied en landmeetkunde als deelgebied voor vlakke situaties.
• Voor gebieden van 50 bij 50 km kan de aardkromming in de regel verwaarloosd worden bij situatiemeting.
• Tegenwoordig veel gebruik van GPS-metingen; vroeger waren driehoeksmetingen gangbaar.
• GNNS omvat meerdere satellietconstellaties (zie Instrumenten en systemen).

Verschil met landmeetkunde

Landmeetkunde is het deel van de geodesie dat betrekking heeft op de meetkundige beschrijving van stukken land die voor situatiemeting als vlak kunnen worden beschouwd, d.w.z. waarbij de aardkromming verwaarloosd kan worden; dit is in de regel toelaatbaar voor gebieden van 50 bij 50 km.

Instrumenten en systemen

• Historische methode: driehoeksmetingen.
• Meetinstrumenten: theodoliet, totalstation.
• Satellietnavigatie: GNNS (Global Navigation Satellite System), waaronder GPS (USA NAVSTAR), GLONASS (Russisch), Galileo (West-Europees), Beidou (Chinees) en QZSS (Japans).

Historiek

Voor de geschiedenis van de geodesie wordt onder meer de Hollandse cirkel genoemd.