Banderol
Een banderol is een lange, golvende of gekrulde strook die als drager van een inscriptie of tekst fungeert.
Betekenis
Een banderol is in de beeldende kunst een lange golvende of gekrulde strook die textiel of perkament voorstelt en vrijwel altijd een inscriptie of spreuk draagt. De uiteinden van zo’n banderol zijn vaak gekruld of lopen in een V-vorm naar binnen uit. Daarnaast betekent banderol ook een oprolbare tekstrol en heeft het meerdere gewone betekenissen zoals een adresbandje of een sigarenbandje.
Toepassing
Een banderol komt in verschillende contexten voor.
- Als spreukband op beeldhouwwerk en schilderingen.
- Als decoratief element op glas-in-lood-ramen en kraagstenen.
- Als oprolbare tekstrol, bijvoorbeeld gelijkend op een perkamentrol of bul.
- Als adresbandje om een poststuk of als bandje om een sigaar.
- Als officieel strookje met het bedrag op sigaretten- of sigarenverpakkingen.
Aandachtspunten
- Draagt vrijwel altijd een inscriptie of spreuk; de tekst kan symbolische of geluksbrengende betekenis hebben.
- In de beeldende kunst stelt de banderol textiel of perkament voor met karakteristieke gekrulde of V-vormige uiteinden.
- De term wordt in verschillende betekenissen gebruikt; onderscheid tussen artistieke, rolachtige en commerciële toepassingen is relevant.
- De vormgeving varieert van decoratief uitgevoerde stroken tot eenvoudige functionele bandjes.
Typen / uitvoeringen
- Spreukband: artistieke, golvende of gekrulde strook op beeldhouwwerk en schilderijen, vaak met een opschrift.
- Tekstrol: oprolbare of uitrolbare rol met tekst, vergelijkbaar met een perkamentrol of bul.
- Adresbandje: eenvoudig bandje om poststukken met adresinformatie.
- Sigarenbandje: klein bandje rond een sigaar als merk- of aanduidingslabel.
- Officieel strookje: banderol als strookje met het bedrag op sigaretten- of sigarenverpakkingen.
Herkomst / etymologie
De term banderol is afgeleid van het Franse banderole (wimpel, vaantje, officiële strook), ouder bannerolle, en ontleend aan het Italiaanse banderuola, een verkleinwoord van bandiera (banier).
Verschil met …
Vergelijkbaar met andere dragers van opschriften zoals cartouche en guirlande; verwante begrippen zijn epigraaf, gevelsteen en zerk, die eveneens teksten of inscripties dragen maar in andere vorm of context functioneren.