Hartkant van hout

Betekenis

De hartkant van hout is de kant van een plank waar het hart (de as) van de stam van de boom zat. Deze zijde is doorgaans iets duurzamer dan de tegenoverliggende kant en beïnvloedt het kromtrekgedrag van de plank.

Toepassing

Hartkantoriëntatie speelt een rol bij de verwerking en plaatsing van houten planken.

• Oriënteren van planken bij bekleding en gevelbedekking.
• Bij potdekselen van vurenhout: hartkant naar buiten richten.
• Bij houten kastladen: hartkant aan de binnenzijde plaatsen.
• Keuze van houtsoort en zaagwijze (dosse of kwartiers gezaagd) beïnvloedt kromtrekken.

Aandachtspunten

• Planken met de hartkant aan de bovenzijde trekken krom in een bolle vorm.
• Jaarringen zijn zichtbaar op de kopse kant en helpen de hartkant te bepalen.
• Bij potdekselen hoort de hartkant naar buiten te wijzen; de plank zal dan iets bol staan waardoor de onderzijde goed op de onderliggende plank blijft liggen en niet snel water tussen de planken naar binnen treedt.
• Hardhout trekt minder snel krom; de plaatsing van de hartkant is daardoor iets minder kritisch, maar brede planken kunnen nog steeds kromtrekken.
• Dosse gezaagd hout vertoont vaker kromtrekken dan kwartiers gezaagd hout.

Werking / principe

Jaarringen hebben de neiging om recht te willen worden; dat veroorzaakt dat een plank afhankelijk van de positie van de hartkant bol of hol kan gaan staan. Deze beweging bepaalt onder meer of naden openen of juist gesloten blijven bij overlappende constructies zoals potdekselen.

Verschil met hardhout en zaagwijze

• Hardhout: trekt minder snel krom, waardoor de exacte ligging van de hartkant minder invloed kan hebben.
• Vurenhout en vergelijkbare zachtere houtsoorten: hartkantoriëntatie is belangrijker, vooral bij toepassingen waar waterdichtheid of contact met onderliggende delen relevant is.
• Dosse gezaagd versus kwartiers gezaagd: dosse gezaagd hout kromtrekt vaker; kwartiers gezaagd hout kromtrekt zelden.