Hoogovencement

Hoogovencement is een cementsoort waarin gemalen gegranuleerde hoogovenslak als belangrijk aanvullend bestanddeel wordt gebruikt.

Betekenis

Hoogovencement ontstaat door het mengen van gemalen, gegranuleerde hoogovenslak met portlandcementklinker en het toevoegen van gips en/of anhydriet als bindtijdregelaar. De hoogovenslak is een bijproduct van de ijzerproductie in hoogovens dat door snel afkoelen met water wordt gegranuleerd tot zandachtige, glasachtige korrels (ook slakzand genoemd).

Toepassing

Hoogovencement wordt toegepast in:

  • beton waar geen bijzondere eisen aan aanvangssterkte gelden (bijvoorbeeld CEM III/B 42,5 N LH).
  • constructies waarin extra resistentie tegen alkali‑silica‑reactie (ASR) of sulfaataantasting gewenst is.
  • zeer dikke betonconstructies om scheurvorming door temperatuurspanningen te beperken.
  • cement‑bentoniet afdichtingswanden.
  • algemene bouwprojecten in Nederland en België als alternatieve cementsoort naast portlandcement.

Aandachtspunten

  • Rekening houden met een lagere hydratatiesnelheid bij normale temperaturen (LH = low heat): tragere beginverharding en langzamere ontwikkeling van sterkte.
  • Zorg voor goede nabehandeling en voorkomen van oppervlakkige ontwatering (afdekken), omdat tragere beginverharding tot verminderde waterbeschikbaarheid aan het oppervlak kan leiden.
  • Een hoger slakgehalte verhoogt de bestendigheid tegen aantasting, maar verlaagt de aanvangssterkte.
  • Bij verhitting (warmere nabehandeling) versnelt de verharding sterk, wat ontkisten kan bespoedigen.
  • Milieuvoordeel (lagere CO2‑belasting dan puur portlandcement) hangt af van de beschikbaarheid van hoogovenslak.

Werking / principe

Een hoogovenslak met een samenstelling rijk aan CaO en MgO ten opzichte van SiO2 kan hydraulisch reageren, maar de portlandcementklinker levert het grootste deel van de hydratatie. Door de aanwezigheid van slak ontstaat vaak een dichtere poriënstructuur in het geharde beton, wat bijdraagt aan verhoogde chemische resistentie.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Bestanddelen: gemalen gegranuleerde hoogovenslak, portlandcementklinker, gips en/of anhydriet als bindtijdregelaar.
  • In België komt de hoogovenslak vaak voor als RVS‑slak (staalslak).
  • De granulatie van de slak door snel waterkoelen wordt granuleren genoemd; dit levert het zandachtige, glasachtige materiaal op dat ook slakzand wordt genoemd.

Eisen / regelgeving

  • Voorbeeldproductaanduiding: Hoogovencement CEM III/B 42,5 N LH (NEN 3550: HS) heeft een normale aanvangssterkte en eindsterkte en is geschikt wanneer geen bijzondere eisen aan aanvangsterkte worden gesteld.

Verschil met portlandcement

  • Hydratatiesnelheid: lager bij normale temperaturen (lager warmteontwikkeling), maar sterk versnelbaar bij verwarmde nabehandeling.
  • Duurzaamheid: betere weerstand tegen ASR en sulfaten door dichtere poriënstructuur.
  • Milieu: doorgaans CO2‑armer dan puur portlandcement, afhankelijk van slakbeschikbaarheid.
  • Sterkteontwikkeling: bij hoger slakgehalte neemt de aanvangssterkte af vergeleken met zuiver portlandcement.

Gerelateerde termen

Cement

Ook interessant

Standhoek De standhoek is de hoek tussen twee vlakken, en in de bouw tevens de oriëntatie van hun snijlijn op een derde vlak. Standvink Een standvink is een steunstijl die midden in de ruimte staat en balken ondersteunt, vaak met korbeels aan weerszijden. Start-up onderneming Een start-up is een startende onderneming die een idee omzet in een product of dienst en vaak externe financiering zoekt. Steeg Een steeg is een nauwe straat, doorgaans tussen de voorgevels van gebouwen en meestal niet doodlopend.