HSB

Betekenis

HSB (houtskeletbouw) is een bouwmethode waarbij de draagconstructie bestaat uit een skelet van houten balken, stijlen of samengestelde houten elementen; de fundering is de enige uitzondering. Het skelet is vaak niet zichtbaar aan de buitenzijde, hoewel zichtbare houten elementen bij vakwerkhuizen, paal-en-balksystemen of als esthetische keuze steeds vaker voorkomen. Houtbouw past in een biobased benadering en is beter bestand tegen aardbevingen.

Toepassing

De HSB-methode wordt toegepast voor wanden, vloeren en daken in woningbouw en andere houtbouwprojecten.

• Bij woninggevels met verschillende buitenbekledingen (baksteen, hout).
• Voor prefab of montageklare frame-elementen en zelfbouwconcepten (bijv. WikihouseNL).
• In constructies met samengestelde houten I-liggers of dunne plaatachtige elementen (CLT-achtige insteeksystemen).
• Bij uitvoeringen met geïntegreerde installatiezones en ventilatiespouwen.

Aandachtspunten

• Kies de isolatie en dampremmende/-open lagen op elkaar af: bij minerale wol meestal een dampremmende folie, bij houtvezelisolatie kan damp-open bouwen mogelijk zijn.
• Houd bij een buitenblad in metselwerk een luchtspouw van minimaal 40 mm aan.
• Voorzie een waterkerende dampopen folie (ca. 0,2 mm) aan de buitenzijde en een dampremmende PE-folie (ca. 0,15 mm) aan de binnenzijde waar aangegeven.
• Isoleer waterleidingen in een leidingenspouw (ca. 40 mm) om condensvorming te voorkomen.
• Voorzie een geïsoleerde installatiezone (bijv. 45 mm) en ventilatierachels voor een ventilatiespouw (bijv. 28 mm) waar dat in de opbouw is opgenomen.

Typen / uitvoeringen

• Skelet met relatief dunne houten balken: meest voorkomende HSB-vorm.
• Skelet met samengestelde houten I-liggers: balken, stijlen en sporen uitgevoerd als I-liggers; wanden en vloeren vaak met multiplexpanelen.
• Balloon-framing: zeer veel vrij smalle stijlen (stijlen 40–60 cm van elkaar) toegepast voor wanden, vloeren en daken.
• Platte plaat- of insteeksystemen met dunne houtachtige platen (bijv. CLT-achtige elementen van ca. 18 mm): goedkoper concept voor zelfbouw en montage (bijv. WikihouseNL).

Materialen en opbouwvoorbeelden

Voorbeelden van wandopbouwen van buiten naar binnen:

• Baksteen buitenblad (voorbeeld):

  • Baksteenmetselwerk (ca. 100 mm)
  • Luchtspouw (min. 40 mm)
  • Waterkerende dampopen folie (ca. 0,2 mm)
  • Glaswol of steenwol isolatie (100 mm, vb. Rockwool Rockfit Premium Silver)
  • HSB-frame (ca. 140 mm; voorbeeld: geraamte van watervaste multiplex 15 mm en stijlen/balken van 120 mm met isolatie)
  • Dampremmende PE-folie (ca. 0,15 mm)
  • Eventueel leidingenspouw (ca. 40 mm)
  • Binnenbeplating (bijv. multiplex/OSB ca. 18 mm + gipsvezel/gipskarton ca. 15 mm)
  • Rc-waarde van bijna 4,8 m2K/W

• Gepotdekseld hout buitenblad (voorbeeld):

  • Gevelbekleding (rabat, 130 mm werkend)
  • Gewolmaniseerd vuren spijkerregels
  • Waterkerende dampopen folie (ca. 0,2 mm)
  • Glaswol of steenwol isolatie (100 mm)
  • HSB-frame (stijlen/regelaars 140, 184, 235 of 285 mm)
  • Dampremmende PE-folie (ca. 0,15 mm)
  • Eventueel geïsoleerde installatiezone (45 mm)
  • Binnenbeplating (multiplex/OSB ca. 18 mm + gipsvezel/gipskarton ca. 15 mm)
  • Rc-waarde van ruim 4,7 m2 K / W

Uitvoering

• Breng bij toepassing van minerale wol een dampremmende folie aan op de constructieve plaat; bij houtvezelisolatie kan de dampremmende folie achterwege blijven voor damp-open bouwen.
• Voorzie waar nodig ventilatie- en installatieruimten (ventilatierachels, leidingenspouw, installatiezone) volgens de gekozen opbouw.
• Stel de opbouw samen rekening houdend met de gewenste thermische Rc-waarde en de noodzakelijke vochtregulatie.