Impost
Een impost is een meestal horizontale bouwsteen waarop een boog of gewelf rust.
Betekenis
Een impost is doorgaans een horizontale "plaat" of kussenblok die de overgang vormt tussen een zuil, pilaar of muur en een boog of gewelf. Vaak ligt de impost boven een kapiteel of abacus en heeft zij de vorm van een omgekeerde, soms ongelijkzijdige, afgeknotte piramide; de aanzetsteen van een boog kan op een impost rusten. Daarnaast wordt de term ook gebruikt voor een kapiteelachtige steen tussen zuil en gewelfstenen, en in een andere betekenis betekent impost belasting of accijns.
Toepassing
Imposten komen voor in klassieke en romaanse bouwkundige situaties.
- Draagt de aanzetsteen van een boog of meerdere bogen.
- Vormt de overgang tussen zuil of pilaar en muur- of gewelfwerk.
- Wordt toegepast als kapiteelachtige steen tussen kolom en gewelfstenen.
- Gebruikt als woord in een fiscale context voor belasting of accijns.
Aandachtspunten
- Onderscheid tussen impost en abacus: een impost is doorgaans groter en imposanter en ligt vaak boven de abacus.
- Vormvarianten: vaak een omgekeerde afgeknotte piramide; kan ongelijkzijdig uitgevoerd zijn.
- Functie: de impost moet zodanig zijn uitgevoerd dat de aanzetsteen of het gewelf voldoende steun krijgt.
- Terminologie verschilt per taal en streek: het woord kamper is mogelijk een germanisme (der Kämpfer).
Verschil met abacus
- Abacus: platte steen boven op een kapiteel; meestal kleiner en direct deel van het kapiteel.
- Impost: grotere overgangssteen die boven het kapiteel of de abacus gelegen kan zijn en als kussenblok fungeert waarop de boog rust.
Etymologie en buitenlandse benamingen
- Afgeleid van Latijn impono (op iets plaatsen): impositum betekent "wat opgelegd is".
- Engels: impost (block), skewback.
- Duits: der Kämpfer.
- Frans: imposte.