Kegelgewelf

Betekenis

Een kegelgewelf is een gewelf dat de vorm van een kegel heeft. Vaak sluit de buitenzijde van het gebouw aan bij die kegelvorm, zodat het gewelf ook het dak of de kap bepaalt. Sommige exemplaren ontstaan door het inspringen van stenen en worden als pseudogewelven aangeduid.

Toepassing

Kegelgewelven komen voor in traditionele en droge-stenenbouw.

• Droge-stenenbouw: toegepast in bouwsels zonder mortel, bijvoorbeeld in lokale voorbeelden zoals Sorges (Dordogne).
• Trulli: toegepast in ronde, met overlappende stenen opgebouwde torentjes, zoals in Alberobello (Italië).
• Dakvormen: gebruikt waar binnengewelf en buitenvorm samenvallen tot een kegelvormige kap.
• Pseudogewelven: toegepast waar het gewelf ontstaat door inspringende stenen in plaats van continue kromming.

Aandachtspunten

• Buitenaanzicht: de kegelvorm van het gewelf komt vaak overeen met de buitenvorm van het gebouw.
• Constructiewijze: sommige kegelgewelven bestaan uit inspringende stenen (pseudogewelf), andere uit overlappende stenen zoals bij trulli.
• Materiaalgebruik: uitvoering in droge stenen bepaalt de bouwmethode en vormgeving.

Typen / uitvoeringen

• Pseudogewelf: gewelf gevormd door inspringende stenen; de vorm ontstaat door opeenvolgende lagen die steeds minder ver uitsteken.
• Trullo-type: kegelgewelf opgebouwd uit overlappende stenen, typisch voor de trulli van Alberobello; buitenzijde toont eveneens de kegelvorm.

Benamingen in andere talen

• Engels: conical vault
• Frans: voûte conique; voûte à cône