Kleef

Betekenis

Kleef is de totale wrijvingskracht langs de mantel van een heipaal, gedeeld door de oppervlakte van die mantel. Deze wrijvingskracht levert, samen met eventueel de puntweerstand, het draagvermogen van een heipaal.

Toepassing

Kleef speelt een rol bij funderingen met heipalen.

• Bij kleefpalen: heipalen waarvan het volledige draagvermogen aan positieve kleef ontleend wordt.
• Bij paalfunderingen in samendrukbare lagen zoals klei en veen.
• Bij beoordeling van paaldraagvermogen en ontwerpberekeningen waar wrijvingsweerstand significant is.

Aandachtspunten

• Inklinken van de grond vermindert het draagvermogen door afname van kleef (bijvoorbeeld door verlaging van grondwaterstand of opbrengen van een zandpakket).
• Roeren of trillen van de grond nabij de paal vermindert de kleefkracht.
• Verandering in belasting door verbouwing of zwaardere bouwelementen kan het draagvermogen overschrijden of anders verdelen.
• Nazakkende (inklinkende) grond kan negatieve kleef veroorzaken, vooral in veen- en kleilagen na het opbrengen van grote zandpakketten.
• Het omslagpunt is de plaats langs de paal waar negatieve kleef omslaat in positieve kleef; daar is de paalbelasting vaak het hoogst.

Kleefgetal en conusweerstand

• Conusweerstand (qc): verticale kracht op de punt gedeeld door de oppervlakte van de conus.
• Kleef: totale wrijvingskracht op de mantel gedeeld door de oppervlakte van de mantel.
• Kleefgetal: kleef gedeeld door de conusweerstand, maal 100%.

Voor diverse grondsoorten gelden de volgende kleefgetallen (en waar vermeld qc-waarden):

• Zand, matig-grof: kleefgetal 0,4%
• Zand, fijn-matig: kleefgetal 0,6%
• Zand, fijn: kleefgetal 0,8%
• Zand, siltig: kleefgetal 1,1%
• Zand, kleiig: kleefgetal 1,4%; qc 5–10 MPa
• Zandige klei of leem: kleefgetal 1,8%
• Silt: kleefgetal 2,2%
• Klei, siltig: kleefgetal 2,5%
• Klei: kleefgetal 3,3%; qc 0,5–2 MPa
• Klei, humeus: kleefgetal 5,0%
• Veen: kleefgetal 8,1%; qc 0–1 MPa

Verschil met stuitpaal

• Stuitpaal: heipaal die het draagvermogen hoofdzakelijk ontleent aan de puntweerstand in de draagkrachtige laag (vaste zandlaag).
• Kleefpaal: heipaal die het draagvermogen geheel aan positieve kleef ontleent.
• Bij stuitgeheide palen kan door nazakkende grond ook negatieve kleef ontstaan, waardoor de effectieve wrijving afneemt.

Rekenhulpmiddel

• PileCore (python-bibliotheek) kan berekeningen voor heipalen uitvoeren op basis van parameters, het omslagpunt tussen positieve en negatieve kleef bepalen en paalgroepen optimaliseren.

Zie ook

• paalfundering
• sonderen
• wrijvingsgetal
• conusweerstand
• kleefpaal
• stuitpaal
• trekpaal
• terreinonderzoek