Knopkapiteel

Een knopkapiteel is een kapiteel versierd met bladeren die aan het uiteinde opgerold zijn en knoppen vormen.

Betekenis

Een knopkapiteel is een kapiteel dat is versierd met bladeren waarvan de uiteinden opgerold zijn en de indruk wekken van knoppen. Het uiterlijk suggereert dat elk blad eindigt in een hogel; de Engelse term crocket capital verwijst expliciet naar die hogelvorm.

Toepassing

Knopkapitelen komen voor als ornament in beeldhouwwerk en architectuur.

  • Gebruikt in gotische bouwkunst en beeldhouwkundige versiering.
  • Voorkomend in kerkelijke en kloosterlijke gebouwen uit de middeleeuwen.
  • Voorbeelden zijn onder meer Michaelerkirche (Wenen, ca. 1230), abdij Villers‑devant‑Orval (Florenville, ca. 1130) en het Dom Neustadt.

Aandachtspunten

  • Herkennen aan bladeren met opgerolde uiteinden die knoppen lijken te vormen.
  • Vaak beschouwd als een variant van het kelkkapiteel.
  • Wordt in literatuur ook aangeduid als crocket capital (Engels) of Knospenkapitell (Duits).

Verschil met kelkkapiteel

Knopkapitelen zijn veelal varianten van kelkkapitelen; het onderscheid zit vooral in de decoratie van de bladuiteinden, die bij knopkapitelen als opgerolde, knopachtige hogels worden uitgewerkt.

Gerelateerde termen

Gotiek Kelkkapiteel

Ook interessant

Perklijst Een perklijst is een lijstvormig ornament dat in het vlak (perk) ligt en daar als versiering fungeert. Perpendicular Perpendicular is de Engelse benaming voor de late Gotiek, gekenmerkt door sterke verticale lijnen en omvangrijke raampartijen. Pilaster Een pilaster is een halve zuil die iets uit een muur uitspringt en zowel decoratieve als soms constructieve functies vervult. Piron Een piron is een bolvormig ornament op een zuiltje, geplaatst op het uiteinde van een nok.