Kelkkapiteel
Een kelkkapiteel is een kapiteel in de vorm van een kelk dat de overgang tussen schacht en dekplaat maakt.
Betekenis
Een kelkkapiteel is een kapiteel waarvan het profiel of de vorm een kelk nabootst; die kelk vormt de geleidelijke overgang tussen de zuilschacht en de dekplaat (abacus). Het kapiteel kan eenvoudig van vorm zijn of opgebouwd uit gestileerde natuurlijke motieven.
Toepassing
Kelkkapitelen komen voor op zuilen en pilasters en in diverse bouwstijlen.
- Gebruikt als overgangselement tussen schacht en abacus van zuilen en pilasters.
- Aanwezig in middeleeuwse bouwsels en vroege gotische kerken.
- Voorkomend in Egyptische tempelarchitectuur en varianten met lotus- of palmmotieven.
- Toegepast zowel in eenvoudige als rijkelijk versierde kapitelen.
Aandachtspunten
- De kelkvorm bepaalt zowel het silhouet als de manier waarop de last van de abacus wordt overgedragen naar de schacht.
- Varianten met bladmotieven worden bladkapiteel of bladkelkkapiteel genoemd.
- Kapitelen versierd met knoppen worden knopkapiteel genoemd.
- Typische bladmotieven omvatten koolbladeren en lotusbladeren in Egyptische voorbeelden.
Typen / uitvoeringen
- Eenvoudig kelkkapiteel: een sobere, blokvormige of afgeronde kelkvorm zoals vaak in de middeleeuwen voorkomt.
- Bladkapiteel (bladkelkkapiteel): kelk gevormd door bladeren of andere figuren rond de kelk.
- Knopkapiteel: kelkkapiteel dat is versierd met knoppen.
- Stijlgebonden varianten: lotusvormige kapitelen en palmkapitelen zoals in Egyptische tempels.