Kofferdam

Betekenis

Een kofferdam is de ruimte tussen twee (waterdichte) schotten of damwanden op betrekkelijk korte afstand van elkaar, meestal enkele meters. Het in de kofferdam omsloten water wordt doorgaans weggepompt, zodat binnen de afgesloten ruimte werkzaamheden kunnen plaatsvinden; kofferdammen zijn vaak van tijdelijke aard.

Toepassing

Kofferdammen worden toegepast in situaties waar tijdelijke drooglegging of grondstabilisatie nodig is.

• Aanleggen van een deel van een gasleiding naar zee: twee damwanden dicht op elkaar plaatsen, zand tussen deze damwanden weggraven om een sleuf te vormen, leiding plaatsen en daarna weer afdekken en damwanden verwijderen.
• Stabiel houden van grond en daarin liggende objecten, zoals bij de berging van het VOC-scheepswrak "de Amsterdam" op een strand bij Hastings.
• Creëren van een dubbele barrière tegen doorlekken wanneer de schotten waterdicht moeten zijn.
• Stabiliseren van de grond buiten de kofferdam doordat de dam als buffer functioneert; nuttig bij heien naast een bestaand gebouw.
• Omleiden van een rivier of kanaal waarbij de kofferdam een kanaal vormt en het water omvat.
• Uitsluiten van een bomlocatie in een watergebied (bijv. in een vierschotse kofferdam) en leegpompen om ter plaatse werkzaamheden mogelijk te maken.

Aandachtspunten

• Water binnen de kofferdam wordt meestal weggepompt; ontwatering en pompsystemen moeten passend zijn.
• Kofferdammen zijn vaak tijdelijk en vereisen controle en beheer zolang ze in gebruik zijn.
• Wanneer waterdichtheid vereist is, bestaat de kofferdam uit een dam met een dubbele barrière tegen doorlekken.
• Een nooddijk kan, afhankelijk van het type, als damwand fungeren bij de uitvoering van een kofferdam.
• De afstand tussen de schotten is doorgaans beperkt (meestal enkele meters) en beïnvloedt de wijze van aanleg en stabiliteit.

Uitvoering

• Kofferdammen bestaan uit twee (waterdichte) schotten of damwanden die relatief dicht bij elkaar zijn geplaatst; het zand of de grond tussen de wanden wordt verwijderd om de benodigde ruimte te vormen.
• Varianten zoals een vierschotse kofferdam worden gebruikt voor specifieke toepassingen (bijvoorbeeld veilige insluiting van een bomlocatie).