Monument

Een monument is een onroerende zaak die deel uitmaakt van het cultureel erfgoed en vaak van algemeen belang is vanwege schoonheid, wetenschap of cultuurhistorische waarde.

Betekenis

Een monument is een onroerende zaak die deel uitmaakt van het cultureel erfgoed. Meestal wordt daaraan toegevoegd dat het van algemeen belang is vanwege schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde.

Toepassing

De term wordt gebruikt bij de aanduiding en bescherming van erfgoed en bij wettelijke registratie.

  • Aanduiden van onroerende zaken als monument binnen erfgoedbeheer.
  • Registratie van een monument als rijksmonument in het rijksmonumentenregister.
  • Aanwijzing van bijzonder cultuurgoed als beschermd cultuurgoed door de bevoegde minister.

Aandachtspunten

  • Het begrip monument betreft uitsluitend onroerende zaken; roerende zaken vallen onder het begrip cultuurgoed.
  • Cultureel erfgoed omvat zowel materiële als immateriële bronnen die uit het verleden zijn overgeërfd.
  • Een archeologisch monument betreft een terrein met overblijfselen, voorwerpen of sporen van menselijke aanwezigheid uit het verleden.
  • Een archeologische vondst is een overblijfsel, voorwerp of spoor afkomstig van een archeologisch monument.

Eisen / regelgeving

De Erfgoedwet van 1 september 2017 geeft definities en kaders voor monumenten en gerelateerde begrippen. De wet regelt onder meer registratie van rijksmonumenten en de mogelijkheid voor de minister om cultuurgoed als beschermd cultuurgoed aan te wijzen.

Verschillende begrippen

  • Archeologisch monument: een terrein dat deel uitmaakt van cultureel erfgoed vanwege de daar aanwezige overblijfselen, voorwerpen of andere sporen van menselijke aanwezigheid in het verleden, met inbegrip van die overblijfselen, voorwerpen en sporen.
  • Rijksmonument: een monument of archeologisch monument dat is ingeschreven in het rijksmonumentenregister.
  • Archeologische vondst: een overblijfsel, voorwerp of ander spoor van menselijke aanwezigheid in het verleden afkomstig van een archeologisch monument.
  • Cultureel erfgoed: uit het verleden geërfde materiële en immateriële bronnen, in de loop van de tijd tot stand gebracht door de mens of ontstaan uit de wisselwerking tussen mens en omgeving; deze bronnen identificeren mensen als weerspiegeling en uitdrukking van ontwikkelende waarden, overtuigingen, kennis en tradities en bieden een referentiekader voor huidige en toekomstige generaties.
  • Cultuurgoed: een roerende zaak die deel uitmaakt van cultureel erfgoed; kan als onvervangbaar of onmisbaar worden beschouwd.
  • Beschermd cultuurgoed: een cultuurgoed dat door de minister ambtshalve kan worden aangewezen wanneer het van bijzondere cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis of uitzonderlijke schoonheid is en als onvervangbaar en onmisbaar behoort te worden behouden voor het nationale cultuurbezit.

Ook interessant

SAR De SAR (Stichting Architecten Research) was een Nederlandse onderzoeksstichting voor architectuur en woningbouw, opgericht in 1964 door John Habraken en collega’s. Schacht Een schacht is een langwerpig, meestal verticaal onderdeel dat in architectuur en techniek kokervormige of mantelachtige functies vervult. Schulpboog Een schulpboog is een boog opgebouwd uit schelpvormige segmenten, veel toegepast in oosterse of oosters‑achtige architectuur. Shake-hands Shake-hands is een naoorlogse bouwstijl die traditionele vormen combineert met moderne materialen en constructiemethoden.