Papensteen

Betekenis

Papensteen is een regelmatig gevormde, sterke baksteen die traditioneel als gevel- en siersteen wordt toegepast. De naam verwijst naar paap en gaat terug op Cisterciënzermonniken die vanaf de mid 13e eeuw klei ontgonnen bij hun Sint-Bernardusabdij in Hemiksem; oorspronkelijk werden deze stenen in een zogenaamde paepeoven gebakken, tegenwoordig in een ringoven. Er bestaan rode en blauwe varianten; de blauwe papensteen is bijzonder bekend.

Toepassing

Papensteen wordt vooral gebruikt voor gevel- en sierwerk.

• Afwerking van gevels en gevelmetselwerk
• Siermetselwerk en gevelaccenten
• Toepassingen in en rond de Rupelstreek, waar de steen veel vervaardigd wordt

Aandachtspunten

• Verkrijgbaar in rode en blauwe uitvoeringen; beide geschikt als hoogwaardige gevelsteen.
• Productie: historisch in een paepeoven, tegenwoordig in een ringoven.
• Vormgeving: verkrijgbaar als handgevormde steen en als steen uit de vormbakpers.
• Afmeting en sterkte: wordt beschreven als een regelmatige, sterke baksteen van ongeveer 18 × 8,5 × 4,5 cm.
• Oppervlakteafwerking: kan gesmoord voorkomen (grijs of blauw gesmoord).

Materialen / uitvoeringsvormen

• Handgevormde papensteen voor een onregelmatiger, ambachtelijk uiterlijk.
• Vormbakpers-papensteen voor een regelmatiger formaat en vlakker oppervlak.
• Verschillende afwerkingen (onder meer gesmoord) bepalen kleur en uitstraling.

Afmetingen / doorsneden

• Typische maat: ca. 18 × 8,5 × 4,5 cm.
• Omschrijving: regelmatige sterke baksteen, bij voorkeur voor gevels gebruikt.

Relatie tot klampsteen

Zoals bij klampsteen bestaan papenstenen zowel in handgevormde als in vormbakpers-uitvoeringen; beide groepen delen daarmee variatie in oppervlak en maatvastheid.