Paringstekens

Betekenis

Paringstekens zijn overeengekomen merktekens die op de verschillende bij elkaar behorende delen van een constructie worden geplaatst om bijvoorbeeld linker- en rechterdeel te onderscheiden. Het doel is de delen in de juiste volgorde en op de juiste plaats te leggen zodat ze later correct bevestigd kunnen worden.

Toepassing

Paringstekens worden vooral toegepast bij houtconstructies en bij complexere samenstellingen.

• Markeren van bij elkaar behorende delen bij gebinten en andere samengestelde constructies.
• Onderscheiden van linker- en rechterdelen of van onderdelen met vaste positie.
• Aangeven van volgorde of zijde door aanvulling met cijfers of letters (bijv. A, B, C of V=Voor, A=Achter).
• Gebruiken in natuursteen als laagmerk om de locatie van een blok in de groeve aan te geven.
• Anbrengen bij smeedijzer door ingehakte merken om plaats in het geheel aan te geven.

Aandachtspunten

• Markeren aan de voorzijde (zichtzijde) na afzagen en schaven, zodat controle mogelijk is.
• Bij zichtbare balken en buitenschrijnwerk vaak op de niet-zichtbare zijde aanbrengen.
• Cijfers als aanvulling geven vaak de volgorde aan; dergelijke cijfers worden ook telmerken genoemd.
• Letters als aanvulling kunnen de volgorde of de zijde van het werkstuk aangeven.
• Traditionele technieken waren snijden (gehaalde tekens), krassen of hakken; heden wordt vaak geschreven (bijvoorbeeld met een rood potlood).
• In natuursteen werden merktekens gehakt of met krijt aangebracht; in de steengroeve en werkplaats fungeren deze als laagmerk.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Hout: tekens in het hout snijden, krassen of hakken; moderne praktijk gebruikt schrijven met potlood.
• Natuursteen: tekens vaak gehakt of met krijt aangegeven; laagmerken geven groevelocatie aan.
• Smeedijzer: ingehakte merken om plaats in het geheel aan te geven.

Verschil met telmerken

• Telmerken geven uitsluitend de volgorde aan en vormen geen aanduiding van bij elkaar behorende exemplaren die een paar vormen.
• Cijfers die toegevoegd worden aan paringstekens worden in de praktijk ook als telmerken benoemd.