Peristyle

Betekenis

Een peristyle is een zuilengalerij rond een binnenhof of atrium van een gebouw; ook de binnenhof zelf wordt soms peristyle genoemd. Het kan uit vrijstaande zuilen bestaan of deels uit halfzuilen (pilasters) wanneer de zuilen tegen een muur geplaatst zijn.

Toepassing

Peristylen komen voor in klassieke en antieke bouwvormen en vormen vaak het centrale, besloten gedeelte van een huis of complex.

• Rond binnenhoven van thermen, villa's, stadswoningen (domus) en andere woongebouwen.
• Als afgesloten, koele verblijfsruimte voor ontspanning en ontvangst.
• Als verbindende ruimte waaraan eetkamers en ontvangstkamers grenzen.
• Als architectonisch element in tempels (waar alternatieve termen voorkomen).

Aandachtspunten

• Halfzuilen of pilasters worden toegepast wanneer ruimte of muurpositie plaats voor volledige zuilen belemmert.
• Peristylen fungeren als koele, afgesloten binnenruimten die bescherming bieden tegen de straat.
• Functie en lay-out beïnvloeden de plaatsing van aangrenzende kamers zoals triclinium en ontvangstruimten.
• Peristylen zijn voorbeelden van colonnades en delen bouwkundige kenmerken met die elementen.

Etymologie

Het woord peristyle komt van het Griekse peristylon: peri (rond, rondom) en stulos (zuil); in het Latijn bestaat de vorm peristylium. De termen pteron en pteryx uit het Grieks betekenen 'vleugel' en worden in andere contexten gebruikt voor zuilengalerijen of vleugelachtige toevoegingen.

Relatie tot andere bouwdelen

• Colonnade: peristylen zijn specifieke voorbeelden van zuilengalerijen of colonnades.
• Stylobaat en pteron: een zuilengalerij kan op een stylobaat (Griekse tempelbasis) staan; pteron is een benaming gebruikt voor een zuilengalerij op een verheven podium in een specifieke grafcontext.