Domus

Betekenis

Een domus is een Romeinse stadswoning voor welgestelde bewoners die woon- en handelsfuncties kon combineren. De bebouwing was vaak rond open binnenhoven gestructureerd, met een atrium als centrale ontvangstruimte en een peristylium als privétuin.

Toepassing

Een domus komt voor in Romeinse steden en diende zowel als woonhuis als plaats voor ontvangsten en kantoorwerk.

• Combineren van woonfunctie met winkels (tabernae) in de voorgevel.
• Ontvangst van niet-intieme bezoekers in het atrium.
• Privéleven geconcentreerd rond het peristylium en de hortus.
• Archeologische kennis vooral afkomstig van Pompeï, Herculaneum en Stabiae, die in 79 na Chr. onder as en modder werden bedolven.

Aandachtspunten

• Voorgevel had vaak uitsluitend een toegangsdeur (ianua), soms met aparte toegang tot tabernae.
• Atrium fungeerde als ontvangstruimte en bevatte een lararium voor huisgoden (lares en penates).
• Het impluvium ving hemelwater op; overschotten werden in een cisterne bewaard voor hergebruik.
• Kamerindeling omvatte kleine vertrekken (cubicula) langs het atrium, waarvan beganegrond- en verdiepingstypen verschillende functies hadden (diurnum/ nocturnum).
• De tablinum was de voornaamste privéruimte/werkvertrek en kon met een gordijn worden afgesloten.

Indeling / ruimtes

• Vestibulum en fauces: entree en gang naar het atrium.
• Atrium: centrale, deels open ontvangstzaal met decoratie en impluvium.
• Impluvium / compluvium: bodemkuip en dakopening voor regenwateropvang.
• Cisterne: reservoir voor het opgevangen hemelwater.
• Cubicula: kleine kamers langs het atrium; op de begane grond vaak werkruimte, op de verdieping slaapkamers.
• Tablinum: hoofdwerkvertrek en privévertrek in as van het huis.
• Ala: open bergruimte die toegang gaf tot de culina.
• Culina: keuken; het toilet kon zich bij de keuken bevinden.
• Triclinium: eetkamer met drie banken om te liggen tijdens het eten.
• Andron: gang naar het achterhuis met peristylium en hortus.
• Peristylium: open binnenhof met zuilengang en tuingedeelte (hortus); kon een piscina bevatten.
• Exedra / oecus: halfronde of ruime tuinkamer voor ontvangst en gesprekken.