Portaalspant

Betekenis

Een portaalspant is een draagconstructie ontworpen als een portaal, met een horizontale bovenregel en verticale stijlen, die grote spanwijdtes mogelijk maakt. Daardoor wordt het type veel gebruikt in hallen en andere industriële gebouwen waar ruime overspanningen gewenst zijn.

Toepassing

Het portaalspant wordt toegepast waar grote overspanningen en vrije binnenruimtes vereist zijn.

• In industriële hallen en bedrijfsruimten met grote spanwijdtes.
• Bij meervoudige langshallen als gekoppelde spanten.
• Voor constructies met kraanbanen en zware binneninstallaties.
• Soms toegepast bij aanbouwen of lichte constructies waar stalen portaalspanten geschikt zijn.

Aandachtspunten

• Voorzien van windverbanden om laterale stabiliteit van hallen te waarborgen.
• Keuze tussen vollewand- en vakwerkuitvoering afstemmen op belastingen en constructie-eisen.
• Materialekeuze en verbindingstype beïnvloeden stijfheid en constructiegedrag.
• Verschillende verbindingen (stijve of scharnierende hoeken) geven uiteenlopende spanningsverdelingen; de uitvoering bepalen vóór ontwerp en fabricage.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Staal: gewalste stalen profielen (meestal I-profielen), eventueel geklonken of gelast.
• Gewapend beton.
• Hout of gelamineerde spanten.
• Uitvoering als vollewandconstructie of als (gedeeltelijke) vakwerkconstructie.

Typen / uitvoeringen

Veelvoorkomende varianten en portaalspant-achtige constructies:

• Rechthoekige portaalspant met stijve hoekverbindingen (eenvoudigste vorm).
• Portaalspant met pendelscharnier (één scharnierende hoekverbinding).
• Portaalspant met voetscharnieren en/of driescharniersopstelling (twee voetscharnieren en één topscharnier; deze driescharniersvariant wordt in de praktijk als geen echt portaalspant beschouwd).
• Gekoppelde spanten voor meervoudige langshallen.
• Varianten met stijve middenstijl en twee pendelstijlen.
• Combinaties en ongelijke hoogten voor aangepaste architectuur of functiezones.

Verschil met kniespant en boogspant

Kniespanten en boogspanten zijn verwante spanttypen; ze vertonen vergelijkbare functies maar verschillen in vormgeving en knooppunten. Portaalspanten kenmerken zich door de portaalvorm met horizontale regels en verticale stijlen, terwijl kniespanten en boogspanten andere geometrieën en verbindingen hebben.