Driescharnierspant

Betekenis

Een driescharnierspant bestaat uit twee vormvaste delen die aan elkaar verbonden zijn met twee voetscharnieren en één beweeglijk topscharnier. Door deze scharnierindeling is het spant minder gevoelig voor bewegingen en temperatuurswisselingen en kan het statisch bepaald worden uitgevoerd.

Toepassing

Het driescharnierspant wordt toegepast in dakconstructies en andere overspannende draagconstructies.

• Gebruik in zadeldaken en boogvormige spanten.
• Prefab-assemblage van gelamineerde spanten in de fabriek en transport in delen.
• Toepassing van geschoorde driescharnierspanten bij vrijwel horizontale dakvlakken om de effectieve overspanning te verkleinen.
• Uitvoering als kniespant wanneer een knik in de stijlen aanwezig is.

Aandachtspunten

• Kies de positie van het topscharnier bewust: middenplaatsing vergemakkelijkt splitsen en vervoer, een asymmetrische plaatsing kan architectonisch gewenst zijn.
• Schoren in de stijlen verhogen stijfheid en verminderen de statische belasting bij horizontale dakvlakken.
• Bij een rechte knievorm worden delen met vingerlassen verbonden; bij gebogen knieën wordt het been vaak in één stuk gelamineerd.
• Feitelijke uitvoering en montage kunnen verschillen bij zeer grote spanten; een volle doorsnedelas maakt plaatselijk stijf verbinden op de werf mogelijk.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Uitvoering in metaal of in (gelamineerd) hout.
• Soms uitgevoerd als vakwerk van metaal of hout.
• Gelamineerde spanten kunnen bestaan uit gebogen delen of uit delen met volle doorsnedelas.

Typen / uitvoeringen

• Geschoord driescharnierspant: stijlen extra geschoord voor meer stijfheid.
• Driescharnierkniespant (kniespant): spant met een knik in de stijlen.
• Geheel gebogen of boogvormig driescharnierspant.
• Asymmetrisch topscharnier: topscharnier niet in het midden geplaatst voor architectonische of functionele redenen.

Relatie met andere begrippen

• Ontbreekt het topscharnier, dan ontstaat een portaal of tweescharnierspant; een voetscharnier kan dan als rolscharnier worden uitgevoerd om bewegingen op te vangen.
• Zie ook scharnieroplegging en scharnierkap voor aansluitende details van de scharnierpunt.