Schortjesarchitectuur
Schortjesarchitectuur is een benaming voor een ontwerpmethode waarbij de architect alleen de voorgevel ontwerpt, de rest door anderen wordt uitgewerkt.
Betekenis
Schortjesarchitectuur duidt op een ontwerppraktijk waarbij de voorgevel door de architect wordt ontworpen, terwijl tekenaars of aannemers de plattegronden en overige gevels invullen. De voorgevel fungeert hierbij als het beeldbepalende element van het gebouw. De term is een schertsende benaming die door architecten van de Nieuwe Zakelijkheid werd gebruikt.
Toepassing
Schortjesarchitectuur komt voor in situaties waarbij de nadruk op het uiterlijk van de gevel ligt.
- Voorkomen in 1920s Amsterdam toen de Schoonheidscommissie plannen snel goedkeurde.
- Toepassen wanneer een architect primair de voorgevel vormgeeft.
- Uitvoering waarbij tekenaars of aannemers de plattegronden en andere gevels ontwerpen.
Aandachtspunten
- De voorgevel bepaalt het beeld van het gebouw, maar niet noodzakelijkerwijs de woonkwaliteit van binnen.
- Bewoners en een functionele indeling werden er vaak niet in betrokken.
- Interne indeling van woningen was bij deze werkwijze vaak geen eerste prioriteit.
- De term wordt gebruikt met een kritische of spottende connotatie.
Historische context
- Deze werkwijze kwam voor in Amsterdam in de jaren 1920, mede omdat de Schoonheidscommissie plannen snel goedkeurde.
- De Amsterdamse School werd beschuldigd van dit type ontwerpen, waarbij men stelde dat men alleen in geïnteresseerd was in de buitenkant van gebouwen.
Vergelijkbare begrippen
- facade-architectuur
- schijngevel
- schermgevel
- schijndak (schijnkap)