Sendzimir

Betekenis

Sendzimir of voorverzinkt staal is koolstofstaal dat na het walsen door een gesmolten zinkbad geleid wordt om een beschermende zinklaag aan te brengen. Het proces is vrijwel continu en kenmerkt zich door het gebruik van een bandvormig stripstaal en een zinkbad met een geringe hoeveelheid aluminium.

Toepassing

Sendzimir-verzinkt bandstaal wordt toegepast om staal tegen corrosie te beschermen.

• Als basis voor lak- en poedercoatings.
• Om witte corrosie te beperken door nabehandeling zoals oliën.
• In bewerkingen waarbij een gelijkmatige dunne zinklaag vereist is (band- of continuprocessen).
• Varianten van de bekleding worden gebruikt in de bouw en automobielsector.

Aandachtspunten

• Verwarmen van het bandstaal tot circa 750–850 °C voorafgaand aan het zinkbad om het materiaal te rekristalliseren en oxides te verbranden.
• Het zinkbad heeft een bedrijfstemperatuur van ongeveer 450–500 °C; de oven staat in direct contact met de zinkpot via de zogenaamde "snout", die circa 25 cm onder het badniveau steekt.
• Laagdikteregeling gebeurt met luchtmessen (air knives) aan beide zijden van het band; de zinktlaag kan bijvoorbeeld 15 µm op de ene zijde en 20 µm op de andere zijde bedragen (ongeveer 275 g/m²).
• Aluminium in het zinkbad vormt een zeer dunne hechtingslaag (Fe2Al5, ongeveer 10 nm), zorgt voor egalere afvloeiing van het zink en remt de vorming van zinkoxide door een dun laagje aluminiumoxide op het bad.
• Om witte corrosie te vermijden wordt sendzimir-verzinkt staal vaak gelakt, gecoat (bijv. poedercoating) of geolied; olie biedt tevens vaak enige smering in persinstallaties van de gebruiker.
• Na enkele weken vormt zich op het zink zinkcarbonaat (ZnCO3), dat een goed hechtende en ondoorgrondbare passiverende laag vormt.

Continu thermisch verzinken (werking / principe)

Bij continu thermisch verzinken wordt bandvormig koudgewalst staal met hoge snelheid door gesmolten zink geleid. Door de korte verblijftijd in het zinkbad vormen zich vrijwel geen ijzer-zinklegeringen. Als de zinklaag niet dikker is dan ongeveer 10–12 µm en er een goed vervormbare staalsoort gebruikt wordt, scheurt of barst de beschermende zinklaag niet bij bewerkingen zoals buigen en dieptrekken.

Materialen / uitvoeringsvormen

• ZMA-laag: circa 96% zink, 2% magnesium en 2% aluminium; geeft betere corrosiebestendigheid en een hardere toplaag die krasvorming vermindert.
• Galfan: een variant met circa 5% aluminium; biedt volgens melding betere vervormbaarheid, is geschikt voor weerstandlassen en vormt een goed hechtende basis voor laksystemen.
• Aluminium-zink coating (ongeveer 55% Al): ontwikkeld voor betere corrosiebescherming of een aantrekkelijk uiterlijk zonder verfsysteem; door het hoge aluminiumgehalte is dit materiaal minder geschikt voor weerstandlassen.

Bescherming tegen corrosie

• Aan het oppervlak ontstaat eerst zinkoxide (ZnO) dat beschermt tegen corrosie.
• Vervolgens ontwikkelt zich zinkcarbonaat (ZnCO3) uit ZnO door reactie met water en kooldioxide; dit vormt een duurzame, hechtende beschermlaag.
• Nabehandelingen zoals lakken, poedercoaten of oliën worden frequent toegepast om witte corrosie en andere ongewenste oxidatie te vermijden.

Mogelijke fouten bij sendzimir verzinken

• Gebloemd uiterlijk ("spangle").