Spuwer

Een spuwer is een uitmonding die hemelwater van een goot, vergaarbak, rond raam of waterbekken van de gevel afleidt.

Betekenis

Een spuwer is een uitmonding van een goot, vergaarbak, rond raam of waterbekken die hemelwater naar buiten leidt zodat het niet direct langs de gevel loopt. Daardoor wordt minder hemelwater langs de gevel afgevoerd en raakt de gevel minder verontreinigd. Spuwers functioneren ook als eenvoudige overlopen of noodafvoeren bij verstopping of extreme neerslag.

Toepassing

Spuwers komen voor op uiteenlopende plaatsen.

  • Uitmonding van dakgoten of vergaarbakken.
  • Uitloop bij ronde ramen of waterbekkens.
  • Noodafvoer om overlopen te voorkomen.
  • Plaatsing aan de voorgevel, bij voorkeur in de buurt van de voordeur.

Aandachtspunten

  • Plaatsing: spuwers en verklikkers moeten aan de voorgevel spuwen en bij voorkeur nabij de voordeur, zodat zichtbaar wordt wanneer er een probleem is.
  • Signalering: een spuwertje of verklikker laat het water naar buiten gutsten zodat bewoners weten dat de hemelwaterafvoer niet goed functioneert.
  • Voorkomen van gevelvervuiling: zorg dat de uitloop het water voldoende van de muur wegvoert om verontreiniging te beperken.
  • Overloopfunctie: spuwers moeten voldoende capaciteit bieden om bij verstopping of hevige regen lekwater te voorkomen.

Uitvoering

Bij verstopping of extreme regenval zijn verschillende oplossingen mogelijk om overlopen zonder lekkage toe te laten:

  • Spuwer of waterspuwer als directe uitloop.
  • Verklikker: een kleine V-vormige inkeping in de tuinkant van de goot waar het water als eerste overheen kan stromen.
  • Vergaarbak met open bovenkant (laat wel meer water langs de muur lopen).
  • Vergaarbak met spuwer: een uit de vergaarbak stekend pijpje waar het water uit kan spuiten.
  • Vergaarbak met overloop: een verklikker of inkeping, eventueel iets naar buiten stekend om het water van de muur te houden.

Materialen en uitvoeringsvormen

Voorbeelden van uitvoeringen en materialen die voorkomen:

  • RVS-vergaarbak met een klein spuwertje (voorbeeld: Brekelmans-techniek).
  • Spuwers bij ronde ramen als speciale toepasbare uitlopen.
  • Spuwer uitgevoerd in kunststeen (voorbeeld: Holonite).
  • Spuwer als uitloop van het dak (voorbeeldvermelding: Geberit).

Historiek

In de Middeleeuwen kregen uitkragende spuwers vaak de vorm van dierlijke of diabolische monsters; later werd de uitlaat vaak omlijst met een leeuwenmasker. Dergelijke voorstellingen heten in het Frans gargouilles en in het Engels gargoyles en worden veel toegepast bij kerken.

Gerelateerde termen

Griekse bouwkunst Hemelwaterafvoer (HWA) Noodafvoer Vergaarbak

Ook interessant

Wateroverlast Wateroverlast is het optreden van een teveel aan water dat hinder of schade veroorzaakt aan terreinen of gebouwen. Waterzolder Een waterzolder is een boerderijzolder die bij hoog water als tijdelijke stal fungeert, met een versterkt gedeelte voor het vee. Wel Wel is het overlappende deel van een dakpan of de neus van een trede; de term duidt ook op een plaats waar water opborrelt. Windschoor Een windschoor is een schuingeplaatste balk in een kapconstructie die windbelasting in de lengterichting van het dak opvangt.