Stikstofcrisis

Betekenis

De stikstofcrisis ontstond doordat voor de hoeveelheid stikstof-depositie in en rond Natura 2000-gebieden in Nederland een zeer lage maximale grens is vastgesteld. In deze context verwijst "stikstof" naar stikstof-depositie, de neerslag van stikstofverbindingen op bodem en vegetatie; de crisis betreft vooral NOx (stikstofoxiden) en met name NH3 (ammoniak). De problematiek speelt volgens de beschikbare informatie uitsluitend in Nederland.

Toepassing

De stikstofcrisis beïnvloedt besluitvorming en ruimtelijke activiteiten in grote delen van Nederland.

• Belemmeren van woningbouw in uitgestrekte gebieden.
• Dwingen van boeren om grond af te staan of hun activiteiten te verminderen.
• Beïnvloeden van vergunningverlening en plannen in de nabijheid van Natura 2000-gebieden.

Aandachtspunten

• De stikstof-depositie in Nederland is de laatste decennia met ongeveer twee derde afgenomen.
• De crisis heeft betrekking op de neergeslagen vormen van stikstof: met name NH3 en NOx - niet op alle stikstofverbindingen.
• De EU stelt luchtkwaliteitsnormen voor o.m. fijnstof en NO2; Nederland voldoet aan die normen, maar de EU legt geen maximale norm voor stikstof-depositie (depositie) vast.
• De Nederlandse rekenkundige ondergrens voor stikstof-depositie is in praktijk extreem laag (0,07 gram N/ha/jaar) en kan activiteiten effectief blokkeren.
• De gekozen ondergrens ligt vele duizenden malen strenger dan vergelijkbare waarden in buurlanden (in de bron wordt een factor van ca. 3.000–7.000 genoemd).

Eisen / regelgeving

• De Vogel- en Habitatrichtlijn (1992) verplicht lidstaten Natura 2000-gebieden aan te wijzen en stelt een streven naar behoud van een goede staat van die gebieden; er bestaat geen Europese kwantificering die depositiewaarden voorschrijft.
• Elk land kan de Kritische Depositiewaarde (KDW) voor een gebied bepalen; de KDW hangt af van het habitattype en wordt vaak uitgedrukt in kg N/ha/jaar.
• Nederland heeft zelf een rekenkundige ondergrens en in enkele uitingen een grenswaarde vastgesteld die veel strenger is dan de KDW voor vergelijkbare gebieden.

Verschil met Kritische Depositiewaarde (KDW)

• Kritische Depositiewaarde (KDW): een per habitattype bepaalde drempel, doorgaans opgegeven in kg N/ha/jaar (voorbeeld in de bron: 10 kg N/ha/jaar).
• Rekenkundige ondergrens (Nederland): een door Nederland extra ingestelde ondergrens van circa 0,07 gram N/ha/jaar (gram, niet kilogram), een veel lager niveau dan veel KDW-waarden en in de praktijk vrijwel gelijk aan nul voor veel toepassingen.