Stollingsgesteente

Betekenis

Stollingsgesteente is een gesteente gevormd door de afkoeling van gesmolten gesteente. De stolling kan plaatsvinden in grote diepte, in gangen en breuken of aan het oppervlak na uitvloeiing van lava.

Toepassing

Stollingsgesteenten komen voor in uiteenlopende geologische situaties.

• Vormen delen van magmakamers en ondergrondse diepte-intrusies.
• Vullen gangen en breuken als ganggesteente.
• Vormt oppervlakkige lavaflows en vulkanische afzettingen bij uitvloeiing.
• Komt voor rond kraters, kraterpijpen en geothermische bronnen.

Aandachtspunten

• Indeling op basis van plaats van stolling: dieptegesteente, ganggesteente, uitvloeiingsgesteente.
• Veelvoorkomende voorbeelden zijn basalt (basaltlava), diabaas, porfier en trachiet.
• De termen "stolling" en "steen" hebben etymologisch de betekenis van "hard worden" of "vast worden".
• Engelse equivalent: igneous rock.

Typen

• Dieptegesteente: gevormd door afkoeling van magma op grote diepte.
• Ganggesteente: gevormd door stolling in gangen en breuken.
• Uitvloeiingsgesteente: gevormd door stolling van lava aan het oppervlak.

Etymologie

• Het woord "stollen" komt via Protogermaans stullon en Oudhoogduits stullen van een wortel die duidt op "stijf worden" of "stil staan".
• Het woord "steen" is mogelijk ontleend aan Sanskrit styayate en Griekse vormen met de betekenis "wordt hard".