Suburbanisatie

Betekenis

Suburbanisatie is de beweging waarbij stedelingen naar dorpen in de onmiddellijke omgeving van de stad verhuizen, waardoor die dorpen een zekere mate van urbanisatie (stadsvorming) ondergaan. Het verschijnsel wordt ook omschreven als het donut-effect, waarbij rijkere bevolkingsgroepen de stadsrand bevolken en het stadscentrum relatief “leeg” raakt aan die groepen.

Toepassing

Suburbanisatie wordt gebruikt om ruimtelijke en demografische veranderingen te verklaren en te beschrijven.

• Verklaart verschuivingen van bevolking en woonfuncties naar randgemeenten.
• Toont het ontstaan van suburbane gebieden en de geleidelijke urbanisatie van dorpen nabij de stad.
• Verduidelijkt het donut-effect in stadsgebieden.

Aandachtspunten

• Suburbanisatie komt vooral voor in de westerse wereld; in andere delen van de wereld zijn buitenwijken vaak juist door armere groepen bewoond.
• Stedelijk beleid probeert vaak de diversiteit van de binnenstad te vergroten door duurdere woningen en flats te bouwen; zulke maatregelen slagen meestal niet.
• Initiatieven om het centrum levendiger te maken kunnen wel aantrekkelijk zijn voor studenten en jonge draagkrachtige mensen en werken vaak redelijk goed.
• De tegenbeweging van re-urbanisatie trekt vooral groepen aan die minder afhankelijk zijn van de auto, zoals studenten en pas afgestudeerden.

Redenen / oorzaken

Redenen voor suburbanisatie zijn onder meer:

• Mogelijkheid om een duurder huis met tuin of een appartement in een buitenwijk te kopen door stijging van de welvaart.
• Verslechtering van de kwaliteit van woningen in de stad door weinig onderhoud.
• Verandering van de woonomgeving door kantoren, hoogbouw en daarmee verbonden avondlijke leegte.
• Verandering van de cultuur van de woonomgeving door immigratie van andere bevolkingsgroepen.
• Toegenomen criminaliteit in de stad.

Re-urbanisatie

Tegelijk met suburbanisatie bestaat lange tijd een tegengestelde beweging: re-urbanisatie. Daarbij vestigen of behouden groepen zoals studenten, afgestudeerden en andere auto-onafhankelijke personen zich in de stad vanwege het bruisende stadsleven. Deze groepen accepteren doorgaans minder woonruimte en minder luxe en verplaatsen zich hoofdzakelijk per fiets, brommer, tijdelijke huuropties of openbaar vervoer.

Etymologie

De term komt van het Latijnse sub (onder, bij) en urbs (stad). Engelse benamingen uit de literatuur zijn "suburbanization" en "suburban development".