Triforium

Betekenis

Een triforium is een smalle galerij in de kerk met zicht op de grote binnenruimte, geplaatst onder de vensters van de middenbeuk en boven de bogen van de zijbeuk. De breedte van het triforium stemt overeen met de dikte van de muur waarop het gelegen is. Door de boogopeningen bestaat er direct contact met de kerkruimte en het licht van de bovenvensters valt naar binnen; vanaf de late Gotiek komt het voor dat het triforium zelf vensters draagt. Een blind-triforium of schijn-triforium is een rij blinde bogen op de plaats van een triforium zonder dat er daadwerkelijk een gang aanwezig is.

Toepassing

Triforia komen voor in kerkelijke bouwkundigheid.

• Tussen scheibogen en lichtbeuk in basiliekachtige indelingen.
• Onder de vensters van de middenbeuk en boven de bogen van de zijbeuk.
• Om via boogopeningen zicht en ruimtelijk contact met de kerkruimte te geven.
• Om het licht van de bovenliggende vensters naar de kerkruimte te laten schijnen.
• In latere gotische gebouwen soms uitgevoerd met eigen vensters voor doorlichting.

Aandachtspunten

• Breedte gelijk aan de dikte van de muur waarop het triforium ligt.
• Boogopeningen zorgen voor visuele en licht-technische verbinding met de binnenruimte.
• Een blind-triforium is decoratief en bevat geen gang voor doorgang of toegang.
• Termen als venstergang, kerktrans, nonnengang en dienstgalerij worden soms als synoniemen gebruikt.

Herkomst van de term

De term is afgeleid van het Middeleeuws Latijn triforium, samengesteld uit tri- (drie-) en foris (deur, toegang), vernoemd naar het gebruik dat er gewoonlijk drie toegangen waren in elk vak.

Verschil met biforium

Een biforium is een tweelicht of tweevenster, meestal met een deelzuiltje in het midden; het is een vensterelement en geen galerij zoals het triforium.